Khám phá Chùa Côn Sơn: Cổ tự hơn 700 tuổi giữa núi rừng Hải Dương

Chùa Côn Sơn là cổ tự hơn 700 tuổi nổi tiếng tại Hải Dương, nằm giữa không gian núi rừng Côn Sơn. Nơi đây thu hút du khách bởi giá trị lịch sử, văn hóa Phật giáo cùng nhiều điểm tham quan đặc sắc.

Chùa Côn Sơn thuộc quần thể di tích và danh thắng Côn Sơn, từng là một trung tâm lớn của Thiền phái Trúc Lâm, gắn liền với Huyền Quang Tôn giả và danh nhân Nguyễn Trãi. Ngày nay, nơi đây là điểm đến được nhiều du khách tìm đến để chiêm bái, tìm hiểu lịch sử Phật giáo và khám phá cảnh quan núi rừng Côn Sơn.

BẢNG THÔNG TIN NHANH
Vị trí: Phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng (trước đây thuộc TP Chí Linh, tỉnh Hải Dương).
Giờ mở cửa: Tất cả các ngày trong tuần, gồm cả lễ, Tết
Giá vé: Người lớn 20.000 đồng/người/lượt; trẻ em 6 đến dưới 16 tuổi 10.000 đồng/người/lượt.

Giới thiệu chung về Chùa Côn Sơn

Chùa Côn Sơn có tên chữ là Côn Sơn Thiên Tư Phúc tự, dân gian thường gọi là chùa Hun, nằm dưới chân núi Côn Sơn, thuộc khu di tích quốc gia đặc biệt Côn Sơn – Kiếp Bạc. Đây là một trong những địa điểm quan trọng gắn với quá trình hình thành và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm thời Trần.

Chùa được khởi dựng từ thế kỷ XIII và là một trong những trung tâm quan trọng của Phật giáo Trúc Lâm Việt Nam. Lịch sử chùa gắn với ba vị tổ của Thiền phái Trúc Lâm gồm Phật hoàng Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang. Đặc biệt, ngày 23 tháng Giêng năm 1334, Thiền sư Huyền Quang viên tịch tại Côn Sơn. Sau đó, Trần Minh Tông cho xây Đăng Minh Bảo Tháp phía sau chùa. Ngày giỗ Huyền Quang cũng trở thành nguồn gốc của lễ hội truyền thống mùa xuân Côn Sơn.

Năm 1962, chùa được xếp hạng di tích quốc gia đợt đầu và đến năm 1994 được xếp hạng di tích đặc biệt quan trọng. Năm 2025, quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh Di sản Văn hóa Thế giới.

Cách di chuyển đến Chùa Côn Sơn

Bằng xe máy/ô tô cá nhân

Chùa Côn Sơn nằm trong khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc, cách Hà Nội khoảng 80 km theo dữ liệu ngành Du lịch. Du khách từ Hà Nội có thể di chuyển theo các tuyến đường hướng Hải Dương, sau đó theo biển chỉ dẫn về khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc.

Nếu đi ô tô hoặc xe máy, nên chủ động tra cứu tuyến đường trước khi khởi hành do hệ thống địa giới và giao thông khu vực đã có nhiều thay đổi trong thời gian gần đây.

Bằng phương tiện công cộng

Du khách có thể đi xe khách từ Hà Nội đến khu vực Chí Linh, sau đó sử dụng taxi hoặc phương tiện địa phương để tiếp tục đến khu di tích. Với hành trình trong ngày, ô tô cá nhân hoặc xe hợp đồng thường thuận tiện hơn do các điểm tham quan trong quần thể nằm cách nhau.

Nên đi Chùa Côn Sơn thời điểm nào đẹp nhất?

Du khách có thể đến Chùa Côn Sơn quanh năm. Nếu muốn kết hợp tham dự các hoạt động văn hóa truyền thống, mùa lễ hội là thời điểm đáng chú ý.

Lễ hội mùa xuân Côn Sơn – Kiếp Bạc năm 2026 diễn ra từ ngày 26/2 đến 11/3, gắn với hoạt động tưởng niệm Đệ tam tổ Trúc Lâm Huyền Quang. Trong khi đó, lễ hội mùa thu năm 2026 diễn ra từ ngày 26/9 đến 4/10, với nhiều nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa, du lịch.

Nếu mục đích chính là vãn cảnh, tìm hiểu kiến trúc và tham quan các di tích, nên đi vào ngày thường, ưu tiên buổi sáng hoặc cuối chiều để tránh thời điểm nắng gắt và lượng khách đông.

Những điều đáng trải nghiệm tại Chùa Côn Sơn

Chiêm bái chùa Côn Sơn

Chùa Côn Sơn hiện có kiến trúc hình chữ Công gồm Tiền đường, Thiêu hương và Thượng điện. Thượng điện là nơi thờ Phật, trong đó có những pho tượng cao khoảng 3 m mang phong cách nghệ thuật thời Lê. Khuôn viên chùa còn có cây đại khoảng 600 năm tuổi và hệ thống nhà bia lưu giữ nhiều tư liệu lịch sử.

Đặc biệt, bia Côn Sơn Tư Phúc tự bi là một trong những hiện vật quan trọng của di tích. Đây cũng là tấm bia được Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc khi về thăm Côn Sơn ngày 15/2/1965.

Tham quan Nhà Tổ

Nhà Tổ nằm phía sau chùa, thờ ba vị Trúc Lâm Tam Tổ gồm Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang. Không gian này đồng thời có tượng Trần Nguyên Đán và Nguyễn Trãi, thể hiện mối liên hệ giữa lịch sử Phật giáo Trúc Lâm với các danh nhân từng gắn bó với Côn Sơn.

Ghé Giếng Ngọc và suối Côn Sơn

Giếng Ngọc nằm trong khu danh thắng Côn Sơn, là một điểm dừng chân quen thuộc trên hành trình tham quan. Du khách có thể kết hợp ghé giếng với tuyến đường lên núi và các điểm di tích tự nhiên xung quanh.

Suối Côn Sơn cũng là một phần quan trọng của cảnh quan nơi đây. Hình ảnh dòng suối, đá và rừng cây từng xuất hiện trong thơ Nguyễn Trãi, tạo nên dấu ấn đặc trưng của danh thắng Côn Sơn.

Chinh phục Bàn Cờ Tiên

Từ khu vực Giếng Ngọc, du khách có thể đi theo đường đá với hơn 600 bậc để lên đỉnh núi Côn Sơn, nơi có Bàn Cờ Tiên. Trên đỉnh núi còn lưu dấu nền Am Bạch Vân, gắn với thời kỳ Huyền Quang tu hành, giảng kinh tại Côn Sơn.

Đây là hành trình phù hợp với du khách muốn kết hợp tham quan di tích với trải nghiệm cảnh quan. Nên chuẩn bị giày có độ bám tốt và nước uống, đặc biệt khi đi vào ngày nóng.

Lưu ý khi tham quan Chùa Côn Sơn

Du khách nên mặc trang phục lịch sự, kín đáo khi vào khu vực thờ tự; giữ trật tự, không tự ý chạm vào tượng, bia đá hoặc hiện vật trong di tích.

Khi dâng hương, nên thực hiện theo hướng dẫn tại khu thờ tự, hạn chế đốt vàng mã và không đặt lễ tùy tiện. Không xả rác, bẻ cành, hái hoa hoặc làm ảnh hưởng đến cảnh quan và không gian sinh hoạt tín ngưỡng.

Nếu có kế hoạch leo lên Bàn Cờ Tiên, cần chủ động đánh giá thể lực vì tuyến đường có nhiều bậc đá. Vào dịp lễ hội, lượng khách tăng cao nên nên đến sớm và tuân thủ hướng dẫn của Ban Quản lý.

Địa điểm du lịch gần Chùa Côn Sơn

Đền thờ Nguyễn Trãi (Ức Trai Linh Từ - cách Chùa Côn Sơn khoảng 500m): Nằm ngay trong quần thể di tích Côn Sơn dưới chân núi Phượng Hoàng, đền thờ Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi sở hữu kiến trúc gỗ truyền thống uy nghiêm, tựa lưng vào núi rừng và hướng ra hồ Côn Sơn thanh tĩnh, là điểm tựa tâm linh tri ân bậc đại công thần gắn liền với tác phẩm Côn Sơn ca.

Đền Kiếp Bạc (cách Chùa Côn Sơn khoảng 5km): Tọa lạc tại thung lũng Vạn Yên bên dòng sông Lục Đầu historic, đây là nơi thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn – đại bản doanh Vạn Kiếp năm xưa, nổi tiếng với kiến trúc cổ kính bề thế cùng lễ hội quân trên sông hội tụ hàng vạn du khách mỗi dịp tháng Tám âm lịch.

Đền thờ Chu Văn An (cách Chùa Côn Sơn khoảng 10km): Nằm ẩn mình giữa rừng thông bạt ngàn của núi Phượng Hoàng, đền thờ "Vạn thế sư biểu" Chu Văn An mang không gian thanh tĩnh, tôn nghiêm, nổi tiếng với di tích Giếng Son và là điểm đến linh thiêng thu hút đông đảo du khách, sĩ tử đến chiêm bái, cầu may mắn trong học hành, thi cử.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp du khách hiểu thêm về ngôi cổ tự và thuận tiện hơn khi lên kế hoạch tham quan, chiêm bái tại Côn Sơn.