Đã xuất gia, đừng để uổng phí áo cà-sa

Con đường này có thật, lời dạy của Đức Phật có thật. Điều quan trọng nằm ở chỗ chúng ta có thực sự nghiêm túc bước đi trên con đường ấy hay không.

Đây là con đường dành cho những người thực sự quyết tâm, không phải con đường của sự yếu đuối, chán nản hay chỉ biết cầu mong một sức mạnh nào đó bên ngoài đến giúp mình. Nhìn vào xã hội hôm nay, không ít người vẫn đặt niềm tin vào ma quỷ, thần linh, mong cầu sự trợ giúp từ bên ngoài mà quên đi nghiệp và quả của nghiệp. Nếu bỏ qua nền tảng ấy thì niềm tin đã đi xa khỏi tinh thần Phật pháp.

Vì vậy, Phật giáo hôm nay có những phương diện đang trở nên mong manh. Các vị đã có nhân duyên xuất gia là điều đáng tùy hỷ. Nhưng đã xuất gia thì đừng để uổng phí chiếc áo cà-sa. Hãy chuyên tâm học hành. Ít nhất, cần có kiến thức về giáo pháp (pariyatti), hiểu những gì Đức Phật dạy, rồi khi có cơ hội hãy nỗ lực đưa những điều đã học vào thực hành.

Về phương pháp tu tập, dù đi đến bất kỳ nơi đâu, cốt lõi cũng không ra ngoài những nguyên tắc căn bản ấy. Điểm khác nhau phần nhiều nằm ở phương tiện và hình thức. Có người quan sát điều này, có người lấy đối tượng kia làm đề mục. Mỗi truyền thống, mỗi nơi có thể hướng dẫn theo những cách khác nhau, nhưng điều quan trọng là tâm của người thực hành phải đi đúng hướng.

Tâm ấy phải vững chắc, có khả năng biết và quan sát. Khi chánh niệm nhận biết rõ những gì đang sinh khởi, hành giả sẽ có cơ hội thấy được Tam tướng (Tilakkhaṇa) - vô thường, khổ và vô ngã. Nguyên tắc cốt lõi là một, dù phương tiện và cách thức thực hành ở mỗi nơi có thể rất khác nhau.

Bởi vậy, không cần thiết phải mất quá nhiều thời gian tranh luận xem phương pháp của ai hay hơn, pháp môn nào tốt hơn. Sự khác biệt về hình thức rất dễ khiến người tu chấp vào phương tiện rồi biến phương tiện thành mục đích. Trong khi điều cần nhìn lại trước tiên không phải người khác đang tu theo cách nào, mà chính tâm mình có đang thực sự học Pháp, hành Pháp và thấy Pháp hay không.

Không có phương pháp nào mặc nhiên tốt hơn phương pháp nào chỉ vì tên gọi, hình thức hay truyền thống của nó. Nếu đúng nguyên tắc thì cách nào cũng có thể tốt. Nếu thực hành sai nguyên tắc, dù phương pháp được ca ngợi tuyệt vời đến đâu cũng vẫn là sai. Với người đã khoác áo cà-sa, điều đáng quý không chỉ là được xuất gia, mà là biết trân trọng nhân duyên ấy bằng sự học tập nghiêm túc, hành trì chân thật và không để đời sống xuất gia trôi qua một cách uổng phí.