Chùa Ngọc Hoàng – Phước Hải Tự: ngôi cổ tự giữa lòng Quận 1

Chùa Ngọc Hoàng – Phước Hải Tự: ngôi cổ tự giữa lòng Quận 1

Chùa Ngọc Hoàng, tên chữ Phước Hải Tự, là ngôi cổ tự hơn một trăm năm tuổi nằm nép mình trên đường Mai Thị Lựu, giữa những con đường tấp nập của trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. Qua cổng là một khoảng sân rợp bóng cây, mặt nước lặng và mái ngói âm dương nhuốm màu thời gian.

Khác với nhiều ngôi chùa Việt, nơi đây khởi đầu là một điện thờ của cộng đồng người Hoa, nên lối kiến trúc, cách bài trí tượng và cả nếp lễ đều mang dấu ấn riêng. Người dân thành phố quen gọi theo vị thần được thờ ở chính điện: chùa Ngọc Hoàng.

Đây cũng là một trong số ít ngôi chùa ở Việt Nam được nhiều du khách quốc tế biết đến, sau khi Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama ghé thăm trong chuyến công du năm 2016.

Bảng thông tin nhanh

Vị trí	73 Mai Thị Lựu, Tân Định, Hồ Chí Minh, Việt Nam
Giờ mở cửa	Khoảng 7:00 – 18:00 hằng ngày; ngày rằm và mùng một mở sớm hơn
Giá vé	Miễn phí
Thời gian tham quan	45 – 60 phút
Tông phái/hệ phái	Gốc là điện thờ của cộng đồng người Hoa Quảng Đông, nay thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Giới thiệu chung

Chùa do ông Lưu Minh, pháp danh Lưu Đạo Nguyên, người Quảng Đông, đứng ra dựng vào khoảng đầu thế kỷ XX. Ban đầu đây là điện thờ Ngọc Hoàng của cộng đồng người Hoa, với tên chữ Hán trên cổng là Ngọc Hoàng điện. Người Pháp khi ấy quen gọi theo địa danh là chùa Đa Kao.

Năm 1982, Hòa thượng Thích Vĩnh Khương đến tiếp quản điện thờ, từ đó nơi này thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Đến năm 1984, điện Ngọc Hoàng được đổi tên thành Phước Hải Tự. Ngày 15/10/1994, chùa được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Ngày 24/5/2016, trong chuyến thăm Việt Nam, Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama đã dừng chân tại đây. Sự kiện này đưa ngôi chùa đến với nhiều du khách nước ngoài, song với người dân thành phố, Phước Hải Tự vốn đã là chốn lui tới quen thuộc từ nhiều thế hệ.

Cách di chuyển đến chùa Ngọc Hoàng

Bằng xe máy, ô tô cá nhân

Từ khu vực chợ Bến Thành, du khách đi theo hướng Nguyễn Thị Minh Khai – Điện Biên Phủ rồi rẽ vào Mai Thị Lựu. Đường Mai Thị Lựu khá hẹp, ô tô khó xoay trở vào giờ cao điểm, nên xe máy hoặc taxi là lựa chọn thuận tiện hơn. Chùa có một góc sân dành cho việc giữ xe.

Bằng phương tiện công cộng

Các tuyến xe buýt 18, 93 và 150 có điểm dừng quanh khu vực Điện Biên Phủ – Đinh Tiên Hoàng, từ đó du khách đi bộ hoặc bắt xe ôm một đoạn ngắn là tới.

Nên đi mùa nào, thời điểm nào đẹp nhất

Chùa đông khách quanh năm, nhưng đông nhất là dịp Tết Nguyên đán và lễ vía Ngọc Hoàng mùng 9 tháng Giêng âm lịch — theo tương truyền là ngày sinh của Ngọc Hoàng Thượng Đế và cũng là lễ hội lớn nhất của chùa. Ngày rằm, mùng một hằng tháng cũng rất đông.

Nếu muốn một buổi lễ thong thả, du khách nên chọn ngày thường và đi vào buổi sáng, khoảng 7 giờ đến 9 giờ. Lúc ấy khói nhang còn mỏng, ánh sáng xiên qua sân trước, và bạn có thời gian đi hết các gian thờ.

Những điều nên xem tại chùa Ngọc Hoàng

Chính điện và tượng Ngọc Hoàng Thượng Đế

Chính điện thờ Ngọc Hoàng Thượng Đế cùng Huyền Thiên Bắc Đế, hai bên là các vị thiên binh, thiên tướng. Tượng thờ trong các điện đều là tác phẩm điêu khắc gỗ; cùng với đó, tranh thờ, bao lam, liễn đối và hương án được tạo tác từ gỗ, gốm và giấy bồi — những kỹ thuật thủ công nay đã hiếm gặp.

Điện Kim Hoa Thánh Mẫu và mười hai bà mụ

Nằm bên trái chính điện, đây là gian được nhiều người tìm đến nhất. Kim Hoa Thánh Mẫu được thờ cùng mười hai bà mụ, mỗi vị trông coi một việc trong quá trình sinh nở. Cách bài trí tượng và những chi tiết chạm khắc ở gian này cho thấy rõ quan niệm dân gian về sự sinh thành.

Thập điện Diêm Vương và mười bức chạm gỗ

Dọc tường gian bên là mười bức chạm gỗ mô tả mười cửa ngục theo quan niệm Thập điện Diêm Vương. Đây là phần hiện vật có giá trị mỹ thuật cao của chùa, khắc họa tỉ mỉ từng cảnh, nhắc người xem về lẽ nhân quả hơn là để gây sợ hãi.

Hồ rùa và khoảng sân trước chùa

Trước sân là hồ nước nuôi rùa và cá, xung quanh có cây xanh che bóng. Khoảng sân này giữ cho ngôi chùa một quãng lặng trước khi bước vào các gian thờ, và cũng là nơi nhiều người ngồi lại sau khi lễ xong.

Lưu ý khi tham quan

Chùa Ngọc Hoàng gắn với nhiều tập tục dân gian: xoa tay lên tượng để cầu con, buộc chỉ đỏ, hay thả rùa phóng sinh. Đây là nếp tin của người đi lễ, không phải nghi thức do nhà chùa quy định. Riêng việc phóng sinh cá tại hồ đã được hạn chế từ nhiều năm trước vì ảnh hưởng đến nguồn nước, nên du khách không nên mua rùa, cá từ hàng quán bên ngoài để thả vào.

Không gian chùa nhỏ và thường đông, nên bạn xếp hàng theo lượt, nói vừa đủ nghe và nhường chỗ cho người lớn tuổi. Du khách xin phép trước khi chụp ảnh ở khu vực thờ tự và không dùng đèn flash hướng vào tượng.

Trang phục nên kín đáo, tránh đồ ngắn hoặc hở vai. Sân chùa nhiều khói nhang, người có bệnh về hô hấp nên cân nhắc chọn giờ vắng. Mỗi người chỉ cần một nén hương là đủ.

Điểm đến gần đó có thể kết hợp

Chùa nằm trong khu trung tâm nên rất dễ ghép tuyến đi bộ: Thảo Cầm Viên, Bảo tàng Lịch sử và Đền thờ Vua Hùng đều cách đó chừng một cây số.

Nếu muốn nối thành một ngày hành hương, du khách có thể ghé thêm Việt Nam Quốc Tự hoặc chùa Xá Lợi, hai ngôi chùa lớn khác của thành phố.

Câu hỏi thường gặp

Chùa Ngọc Hoàng có thu phí vào cửa không?

Không. Chùa mở cửa tự do cho khách đến lễ và tham quan; các khoản hương đăng, công đức là tùy tâm.

Chùa Ngọc Hoàng mở cửa mấy giờ?

Chùa mở khoảng 7:00 – 18:00 hằng ngày; ngày rằm và mùng một mở sớm hơn.

Vì sao chùa Ngọc Hoàng còn gọi là Phước Hải Tự?

Phước Hải Tự là tên chữ được đặt khi chùa trở thành cơ sở của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Tên gọi chùa Ngọc Hoàng là cách người dân quen gọi theo vị thần được thờ ở chính điện.