Hội thảo nằm trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương, hướng tới kỷ niệm 45 năm thành lập GHPGVN và chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031.
Hội thảo là diễn đàn khoa học để các nhà quản lý, học giả, nhà nghiên cứu, chư tôn đức Tăng Ni và những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa trao đổi, đánh giá thực trạng, nhận diện những vấn đề đặt ra, đề xuất giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số. Qua đó, làm rõ vai trò của văn hóa Phật giáo trong xây dựng con người, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy sức mạnh văn hóa, tinh thần nhân văn trong sự nghiệp phát triển đất nước.
 |
| Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn phát biểu khai mạc |
Quang lâm chứng minh, tham dự hội thảo có Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự; Thượng tọa Thích Thanh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự, Chánh Văn phòng Trung ương Giáo hội; Hòa thượng Thích Thọ Lạc, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Văn hóa Trung ương, Trưởng ban Tổ chức Hội thảo; Hòa thượng Thích Bửu Chánh, Hòa thượng Thích Minh Hiền - đồng Phó Trưởng ban Thường trực Ban Văn hóa Trung ương; cùng đông đảo chư tôn đức Tăng Ni và đại diện các Ban, Viện Trung ương.
Tham dự còn có PGS.TS Vũ Văn Phúc, nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; ông Nguyễn Văn Thanh, Trưởng ban Dân tộc và Tôn giáo - Ủy ban Trung ương MTTQVN; ông Trương Thành Trung, Tổng Biên tập Báo Đại Đoàn Kết; PGS.TS Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học và Tôn giáo học, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam; GS.TS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam; cùng đại diện các cơ quan, tổ chức liên quan.
 |
| Chư tôn đức tham dự |
Phát biểu khai mạc hội thảo, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn khẳng định từ khi GHPGVN được thành lập năm 1981, Ban Văn hóa Trung ương luôn giữ vai trò trọng yếu trong gìn giữ và phát huy di sản văn hóa Phật giáo Việt Nam - một bộ phận gắn bó mật thiết với văn hóa dân tộc.
Trưởng lão Hòa thượng ghi nhận, tán dương công đức của các vị tiền nhiệm, trong đó có cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Trung Hậu, cố Cư sĩ Võ Đình Cường; đồng thời biểu dương Hòa thượng Thích Thọ Lạc, Trưởng ban Văn hóa Trung ương từ năm 2012 đến nay, cùng chư tôn đức Tăng Ni, thành viên Ban Văn hóa Trung ương và Ban Văn hóa các tỉnh, thành phố đã đóng góp cho sự nghiệp phát triển văn hóa Phật giáo trong 45 năm qua.
Định hướng nhiệm kỳ 2026-2031, Trưởng lão Hòa thượng đề nghị Ban Văn hóa Trung ương phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu, định chuẩn và lan tỏa văn hóa Phật giáo Việt Nam, tập trung vào bốn nhiệm vụ trọng tâm:
Đẩy mạnh phổ biến, hướng dẫn thực hiện các chuẩn mực về pháp phục, ngôn ngữ đã được phê duyệt; tiếp tục hoàn thiện các đề án về kiến trúc và di sản văn hóa để trình Hội đồng Trị sự, bảo đảm tôn trọng bản sắc các hệ phái.
Xây dựng cơ sở dữ liệu số về di sản văn hóa Phật giáo Việt Nam, triển khai chuyển đổi số có định hướng, giữ gìn sự trang nghiêm, thanh tịnh của Chánh pháp trên không gian mạng.
Đào tạo đội ngũ Tăng Ni, cư sĩ chuyên trách về văn hóa, kết hợp phẩm hạnh với năng lực chuyên môn, tăng cường hợp tác với các viện nghiên cứu và trường đại học.
Thúc đẩy văn hóa Phật giáo Việt Nam hội nhập quốc tế, đóng góp vào công tác đối ngoại nhân dân và phát huy sức mạnh mềm của đất nước.
 |
| Hòa thượng Thích Minh Hiền phát biểu đề dẫn |
Phát biểu đề dẫn hội thảo, Hòa thượng Thích Minh Hiền cho rằng sự phát triển của công nghệ số đang tác động trực tiếp đến đời sống văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo. Di sản được số hóa, các khóa lễ được truyền trực tuyến, hoạt động Phật giáo mở rộng trên không gian mạng và trí tuệ nhân tạo bắt đầu tham gia diễn giải nội dung tôn giáo. Những thay đổi này đặt ra yêu cầu nhận diện rõ điều gì cần bảo tồn, điều gì đang biến đổi và những giá trị nào có nguy cơ mai một. Hội thảo đồng thời nhấn mạnh vai trò của văn hóa Phật giáo trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Hội thảo lần này có 45 tham luận được tuyển chọn, in trong kỷ yếu do Nhà xuất bản Khoa học Xã hội ấn hành; 15 tham luận được thẩm định, phản biện và công bố trên Tạp chí Dân tộc học và Tôn giáo, số 4 năm 2026. Các tham luận kết hợp tri thức truyền thống của chư tôn đức Tăng Ni với phương pháp khoa học, tiếp cận liên ngành, đồng thời đề cập những vấn đề như: nguy cơ pha loãng giáo lý, hiện tượng tu tập ảo và tình trạng phân tán dữ liệu di sản,...
Theo Hòa thượng, trước những cơ hội và thách thức của chuyển đổi số, hội thảo hướng tới tìm kiếm giải pháp bảo tồn di sản khoa học, lan tỏa giá trị truyền thống bằng phương thức hiện đại, bảo đảm công nghệ phục vụ văn hóa, con người và cộng đồng.
