Theo đó, công văn gởi đến Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố; các Ban, Viện Trung ương; các cơ sở tự viện, chư tôn đức Tăng Ni, tín đồ Phật tử trong cả nước.
Công văn nêu, mùa Vu lan - Báo hiếu, rằm tháng Bảy âm lịch hàng năm là dịp để Tăng Ni, Phật tử và đồng bào hướng về công ơn sinh thành dưỡng dục, tưởng nhớ tổ tiên, tri ân anh hùng liệt sĩ, thực hành hiếu hạnh, làm các việc thiện lành, hồi hướng công đức đến cha mẹ hiện tiền, cửu huyền thất tổ và hết thảy chúng sinh.
Phóng sinh đúng tinh thần Chính pháp là bảo hộ sự sống và bảo vệ môi trường
Trong truyền thống Phật giáo, phóng sinh là một pháp thực hành thể hiện tinh thần từ bi, tôn trọng và bảo hộ sự sống, gắn liền với giới không sát sinh. Ý nghĩa chân chính của phóng sinh là cứu giúp những chúng sinh đang gặp nguy hiểm, đứng trước nguy cơ bị sát hại, tạo điều kiện để chúng được tiếp tục sống trong môi trường tự nhiên phù hợp. Việc phóng sinh phải được thực hành với tâm từ bi đi đôi với trí tuệ, không chạy theo hình thức, số lượng hoặc quan niệm cầu xin, giải hạn.
Nhằm hướng dẫn Tăng Ni, Phật tử thực hành phóng sinh đúng Chính pháp, thiết thực thực hiện tinh thần từ bi, không sát sinh, đồng thời nâng cao trách nhiệm của Phật giáo đối với việc bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự đề nghị Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố, các cơ sở tự viện, Tăng Ni và Phật tử nghiêm túc thực hiện thực hành phóng sinh trên nền tảng từ bi và trí tuệ; trước hết là cứu mạng, bảo hộ sự sống, không phải nghi lễ bắt buộc và không được biến thành hoạt động mang tính hình thức, phong trào hoặc phương tiện cầu tài, cầu lộc.
Những lưu ý khi thực hành phóng sinh
Khuyến khích thực hành phóng sinh tùy duyên, không đặt mua động vật để phục vụ nhu cầu phóng sinh.
Các cơ sở tự viện, Tăng Ni và Phật tử không tổ chức đặt hàng, thu gom hoặc đặt mua trước với số lượng lớn chim, động vật quý hiếm, các loài thủy sinh gây nguy hại và các loài động vật khác để làm vật phóng sinh, nhất là vào các dịp lễ, rằm, mùng Một và mùa Vu lan - Báo hiếu.
Không để nhu cầu làm việc thiện của người Phật tử trở thành nguyên nhân phát sinh hoặc gia tăng việc săn bắt, đánh bắt, nhốt giữ và buôn bán sinh vật để cung cấp cho hoạt động phóng sinh.
Tuyệt đối không sử dụng động vật hoang dã, nguy cấp, quý, hiếm làm vật phóng sinh. Khi phát hiện động vật hoang dã, động vật nguy cấp, quý, hiếm bị săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển hoặc buôn bán trái pháp luật, cần thông báo và phối hợp với cơ quan chức năng, cơ quan kiểm lâm hoặc đơn vị cứu hộ động vật có thẩm quyền để xử lý, cứu hộ và tái thả theo đúng quy định và yêu cầu chuyên môn.
Không phóng sinh các loài thủy sinh có nguy cơ gây hại cho môi trường và hệ sinh thái. Đặc biệt, không vì thuận tiện, giá rẻ hoặc số lượng lớn mà tùy tiện mua các loài cá, rùa, ốc và sinh vật thủy sinh không xác định rõ loài, nguồn gốc và môi trường sống để thả xuống sông, hồ, ao, đầm, gây nguy cơ làm chết động vật hoặc gây tác động xấu đến môi trường.
Không tổ chức phóng sinh gây ô nhiễm môi trường, không thả túi nilon, bao bì, hộp xốp, chai lọ, dây buộc, lồng, vật dụng chứa động vật hoặc các loại rác thải xuống sông, hồ và môi trường tự nhiên trong quá trình phóng sinh.
Chuyển từ “mua vật phóng sinh” sang thực hành bảo hộ sự sống
Hội đồng Trị sự khuyến khích Tăng Ni, Phật tử dành nguồn lực thay vì đặt mua động vật phóng sinh để thực hiện những việc làm thiết thực như: cứu hộ động vật bị nạn; hỗ trợ các trung tâm cứu hộ động vật hoang dã; trồng và bảo vệ cây xanh, rừng và nguồn nước; giảm rác thải nhựa; bảo vệ môi trường sống của các loài; thực hành ăn chay, hạn chế sát sinh và vận động cộng đồng cùng tôn trọng sự sống.
Không vì phóng sinh mà tạo thêm việc bắt giữ; không vì cứu một loài mà làm tổn hại đến những loài khác; không vì hình thức của một nghi lễ mà gây tổn hại đến môi trường sống chung.
Trung ương Giáo hội đề nghị Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố, các cơ sở tự viện, chư tôn đức Tăng Ni và Phật tử nghiêm túc triển khai thực hiện nội dung này.
Trách nhiệm của các cơ sở tự viện và Ban Trị sự các cấp: chư tôn đức trụ trì, Ban Quản trị các cơ sở tự viện có trách nhiệm hướng dẫn Phật tử thực hành phóng sinh đúng Chính pháp; không vận động, tổ chức hoặc tiếp tay cho hoạt động mua bán, săn bắt động vật phục vụ phóng sinh.
Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố phổ biến nội dung chỉ thị này đến các cơ sở tự viện, Tăng Ni và Phật tử tại địa phương; tăng cường tuyên truyền trong mùa Vu lan - Báo hiếu năm Bính Ngọ (2026); chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan chuyên môn về môi trường, công an, kiểm lâm, thủy sản và bảo tồn thiên nhiên để hướng dẫn những trường hợp cần thiết.
Các Ban, Viện Trung ương: Ban Hoằng pháp, Thông tin Truyền thông, Hướng dẫn Phật tử và các Ban chuyên môn của Giáo hội đẩy mạnh tuyên truyền, đưa nội dung “Phóng sinh đúng Chính pháp - Từ bi đi cùng trí tuệ - Bảo hộ sự sống, bảo vệ môi trường” vào các chương trình thuyết giảng, khóa tu, sinh hoạt đạo tràng và các phương tiện truyền thông Phật giáo.
Hội đồng Trị sự GHPGVN kêu gọi chư tôn đức Tăng Ni và đồng bào Phật tử cả nước trong mùa Vu lan - Báo hiếu, Rằm tháng Bảy năm Bính Ngọ thực hành hạnh từ bi bằng những hành động thiết thực, đúng Chính pháp và phù hợp pháp luật.
Xem/tải về Công văn 285 theo link bên dưới.
CV 285 vv thực hành phóng sinh mùa Vu Lan-Báo hiếu 2026_0001.pdf
