Ngôi đền có cây đa di sản hơn 300 tuổi ở Lào Cai

Uy nghiêm Đền Thượng

Đền Thượng thuộc địa phận phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai, cách Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai 500m. Đền Thượng được khởi dựng từ thời Lê, niên hiệu Chính Hòa (1680 - 1705). Nơi đây chính là chứng tích của cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại của quân dân nước Đại Việt thời Trần thế kỷ XIII, thuở hào khí Đông A chói ngời nơi biên cảnh.

Đền thờ vị thần chủ là Anh hùng dân tộc, Quốc Công Tiết Chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (sinh khoảng năm 1231 - 1232, mất năm 1300).

Theo sử sách ghi lại, vào những năm 1257 - 1258, khi đế chế Mông Cổ xâm lược nước ta, vùng đất Lào Cai bấy giờ thuộc trại Quy Hóa. Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn được giao trọng trách thống lĩnh các lực lượng phòng ngự biên cương, ngăn bước quân thù ngay tại dải biên thùy địa đầu này.

Người dân sau này lập đền thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (Đức Thánh Trần) để ghi nhớ chiến công hiển hách của ông.

Di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia Đền Thượng (được công nhận vào năm 1996) tọa lạc uy nghiêm trên đồi Hỏa Hiệu thuộc dãy núi Mai Lĩnh, ở độ cao 120m so với mực nước biển. Nơi đây là điểm hợp lưu bốn mùa xanh ngắt của dòng Nậm Thi trước khi hòa mình vào dòng sông Hồng - dòng sông Mẹ của văn hóa, văn minh Sông Hồng.

Đền Thượng cấu trúc theo thuyết phong thủy cổ xưa vừa trang nghiêm vừa thi vị với thế "tả Thanh Long, hữu Bạch Hổ", hiện lên như một bức tranh sơn thủy hữu tình.

Từ trên đồi cao nhìn xuống là quang cảnh sầm uất, tươi đẹp của phường Lào Cai (Việt Nam) và huyện Hà Khẩu (Trung Quốc). Trong tâm thức dân gian bao đời, ngôi đền không chỉ là một di sản văn hóa giữa lòng đô thị hiện đại mà còn là một "cõi thiêng", điểm tựa tinh thần vững chắc của cộng đồng cư dân vùng biên biên cảnh.

Đặc biệt, nơi đây có cây đa cổ thụ hơn 300 tuổi được công nhận là “Cây di sản Việt Nam” vào năm 2012. Cây đa vươn cành trổ tán xanh mát quanh năm là biểu tượng của bậc chính nhân quân tử che chở cho chúng sinh.

Gìn giữ di sản cho muôn đời sau

Trải qua thời gian, Đền Thượng đã nhiều lần trùng tu, tôn tạo. Ông Ngô Ngọc Hà - Trưởng Ban Quản lý di tích phường Lào Cai, cho biết: Thực hiện công tác trùng tu, tôn tạo, năm 2024, Đền Thượng được đầu tư xây dựng với tổng kinh phí 47 tỷ đồng. Hiện nay, tổng diện tích đền 2,5ha, trong đó diện tích xây dựng các các khu nhà đền khoảng 1ha.

“Việc xây dựng, trùng tu tôn tạo được thực hiện theo đúng thiết kế cũng như nguyên mẫu. Qua đó, góp phần bảo tồn, gìn giữ di sản cũng như góp phần thúc đẩy phát triển du lịch nói chung, du lịch tâm linh nói riêng trên địa bàn phường Lào Cai”, ông Hà cho biết thêm.

Lễ hội Đền Thượng được tổ chức vào ngày Rằm tháng Giêng âm lịch hằng năm. Lễ hội được tổ chức với các nghi thức tế tự, nghênh rước vô cùng thành kính, trang nghiêm. Cùng với đó là hoạt động sôi nổi trong phần hội như: trưng bày triển lãm, biểu diễn nghệ thuật, thi đấu thể thao, hội chợ thương mại quảng bá sản phẩm địa phương và các trò chơi dân gian... Qua đó, thu hút hàng vạn lượt du khách trong và ngoài nước đến chiêm bái, trải nghiệm và khám phá.

Năm 2016, Lễ hội Đền Thượng đã chính thức được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia.

Với bề dày lịch sử và vẻ đẹp sơn thủy hữu tình, Đền Thượng đã và đang khẳng định là một sản phẩm du lịch tâm linh, điểm đến văn hóa vô cùng đặc sắc và hấp dẫn mà du khách không thể bỏ qua khi đến với Lào Cai.