Một ngày bên trong thánh đường Chăm Islam giữa lòng TPHCM

Tọa lạc trên đường Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh, TPHCM), thánh đường Jamiul Islamiyah nổi bật giữa trung tâm thành phố với kiến trúc mang dáng dấp như một tòa lâu đài cùng sắc xanh đặc trưng.

Thánh đường được xây dựng lần đầu vào năm 1950 và đã trải qua hai lần xây dựng lại, trong đó lần gần nhất hoàn thành vào tháng 3/2003. Đây không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng người Chăm Islam mà còn là điểm đến của nhiều du khách khi tìm hiểu về văn hóa Hồi giáo tại TPHCM.

Kinh Qur’an được đặt trang trọng bên trong phòng cầu nguyện, cùng những họa tiết hình ngôi sao tạo điểm nhấn cho không gian kiến trúc. Trên đỉnh mái vòm, biểu tượng trăng lưỡi liềm và ngôi sao nổi bật giữa nền trời, tạo nên dấu ấn đặc trưng của thánh đường.

Mỗi trưa thứ Sáu, các tín đồ Chăm Islam tập trung tại thánh đường để tham dự lễ nguyện Jumu'ah – buổi cầu nguyện tập thể quan trọng trong tuần của người Hồi giáo.

Trước khi bước vào khu vực cầu nguyện, các tín đồ thực hiện nghi thức wudu – thanh tẩy cơ thể theo quy định của Islam. Nghi thức này gồm nhiều bước như rửa tay, súc miệng, làm sạch mũi, rửa mặt, hai tay đến khuỷu tay, lau đầu và rửa chân. Đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết cả về thể chất lẫn tinh thần trước khi thực hiện lễ nguyện.

Khi bước vào thánh đường, các tín đồ thực hiện động tác sujud, cúi mình và đặt trán xuống đất trong lễ nguyện tại thánh đường Jamiul Islamiyah, thể hiện sự khiêm nhường và thành kính trước Allah.

Ông Ysa, một người Chăm sinh ra và lớn lên tại TPHCM (phường Cầu Ông Lãnh), cho biết người Chăm Islam cầu nguyện 5 lần mỗi ngày. Trong đó, thứ Sáu là ngày lễ quan trọng nhất trong tuần, tín đồ được yêu cầu đến thánh đường tham dự lễ. Khi đến lễ, mọi người cũng cần mặc trang phục kín đáo, lịch sự và tươm tất.

Khoảng 60-70 tín đồ tập trung bên trong Thánh đường để tham dự lễ nguyện Jumu'ah vào trưa thứ Sáu. Trong không khí trang nghiêm, mọi người thành tâm hướng về Allah và thực hiện nghi lễ cầu nguyện.

Ông Du So, Phó ban quản trị thánh đường, cho biết người Chăm Islam luôn coi trọng việc tuân thủ giáo lý và thực hiện 5 lễ nguyện mỗi ngày, trong đó thứ Sáu là ngày lễ lớn và quan trọng nhất trong tuần. Buổi lễ kéo dài khoảng 45 phút đến 1 tiếng.

Trong buổi cầu nguyện, ông thường thuyết giảng, nhắc nhở tín đồ làm việc thiện, tránh điều xấu, đồng thời sống hòa đồng và đoàn kết trong cộng đồng. Khi có những chủ trương, chính sách mới từ chính quyền địa phương, ông cũng thông tin và nhắc nhở bà con thực hiện.

Anh Yunnus Rizkiawan, đến từ Indonesia, cho biết trong chuyến công tác tại Việt Nam, Anh tìm thấy thánh đường trên bản đồ và ấn tượng bởi quy mô nơi đây nên quyết định ghé vào cầu nguyện. Anh đánh giá nơi đây có không gian rộng rãi, thoáng đãng và mang nhiều nét tương đồng với các thánh đường ở Indonesia.

Bên trong thánh đường còn lưu giữ nhiều bản Kinh Qur’an, sách tìm hiểu giáo lý và đời sống tinh thần Islam, cùng lịch Hijri được sử dụng trong sinh hoạt tôn giáo của cộng đồng.

Khoảng 18h30, một lớp học nhỏ bắt đầu tại Thánh đường, nơi các em được làm quen với chữ Ả Rập, tập đọc Kinh Qur’an và học những kiến thức, quy tắc cơ bản của giáo lý Islam. Bên cạnh đó, các em cũng từng bước học tiếng Chăm để hiểu hơn về văn hóa và đời sống tôn giáo của cộng đồng.

Em Fatimah Mohamath, học sinh lớp 7 Trường THCS Đức Trí, cho biết đã theo học tại Thánh đường khoảng 3 - 4 năm. Được người quen giới thiệu, các anh chị trong gia đình lần lượt tham gia lớp học rồi đến em và em nhỏ. Hiện Fatimah đã có thể đọc và viết một số chữ Chăm.

Em Mohammad Ibrahim đã học được 6 năm và từ nhỏ được gia đình dạy giao tiếp bằng tiếng Chăm. Hiện em đã khá thành thạo tiếng Ả Rập và biết tiếng Chăm ở mức cơ bản. Em cho rằng việc học hai ngôn ngữ giúp mình giao lưu, giới thiệu văn hóa Chăm và có thể hướng dẫn những người gốc Chăm chưa biết tiếng về văn hóa dân tộc cũng như cách cầu nguyện.

Hiện TPHCM có hơn 9.000 tín đồ Chăm Islam sinh sống tại nhiều địa phương. Bên cạnh chức năng hành lễ, các thánh đường còn duy trì việc dạy Kinh Qur’an, chữ Chăm, giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, đồng thời tuyên truyền pháp luật, góp phần xây dựng đời sống văn hóa và củng cố tinh thần đoàn kết cộng đồng.