Khi nào ta thôi không còn sợ nữa?

Nhưng trong cuộc sống, có những đứa trẻ còn sợ nhiều hơn như thế, sợ tan học mà chẳng ai đến đón, sợ nhìn thấy người lớn cãi vã nhau, và sợ mình không đủ ngoan để nhận được yêu thương. Khi ấy, ta tưởng lớn lên sẽ hết sợ. Người lớn được tự quyết, được đi đâu mình muốn, chẳng phải xin phép ai.

Rồi ta lớn.

Nỗi sợ từ trang vở trắng vì chưa kịp làm bài tập bỗng chuyển sang những tờ hóa đơn đầy con chữ. Ta sợ không tìm được việc, sợ mất việc, sợ một tháng lương không đủ cho những chi trả, sợ cha mẹ ốm đau đúng lúc mình chẳng còn tiền, sợ bạn bè đã đi rất xa mà mình vẫn đứng yên nơi cũ. Đôi khi, một buổi gặp mặt tìm vui lại khiến ta buồn cả tối, chỉ vì ai đó vừa mua nhà, vừa được thăng chức, còn mình vẫn đang chật vật. Ta bắt đầu đếm tuổi bằng những điều chưa làm được.

Đến khi già...

Có lẽ ta bớt quan tâm người khác đi trước mình bao xa, nhưng lại lo một cơn đau kéo dài, một kết quả xét nghiệm bất ổn, một ngày không còn tự bước xuống giường. Ta sợ làm phiền con cháu, sợ căn nhà im lặng, sợ cả một người quen vừa qua đời có tuổi xấp xỉ mình.

Dường như mỗi chặng đời đều có một nỗi sợ mơ hồ nào đó đứng đợi. Vậy đến bao giờ con người thôi không còn sợ nữa?

Có lẽ khó có một ngày như thế. Bởi còn yêu ai, ta còn sợ mất người ấy. Bởi còn quý cuộc sống, ta còn lo nó mong manh. Bởi còn đặt hy vọng vào một điều gì, ta còn sợ điều ấy không thành. Nỗi sợ vì đó mà luôn song hành cùng những gì có ý nghĩa với ta.

Nhiều khi ta nói “tôi mệt” vì khó thừa nhận “tôi sợ mình không làm nổi”. Ta nổi giận với người thân vì sợ họ không còn cần mình. Ta làm việc đến kiệt sức vì sợ chỉ chậm lại một chút, mình sẽ bị bỏ lại phía sau.

Có những nỗi sợ âm thầm sống trong ta lâu đến mức ta tưởng đó là tính cách của mình. Chỉ ở khoảnh khắc gọi được tên nỗi sợ, ta mới học cách phân biệt điều đang xảy ra với điều đang tưởng tượng. Một tin nhắn chưa được trả lời có thể khiến ta nghĩ đến sự lạnh nhạt. Một lời góp ý có thể khiến ta hình dung ngày bị chối bỏ. Một dấu hiệu trong cơ thể có thể kéo tâm trí đến tận cùng vực thẳm. Có lẽ vì thể, chỉ trong vài phút ngắn ngủi, ta đã sống qua hàng chục biến cố chưa từng xảy ra bao giờ.

Và rồi tất cả chúng ta đều phải học một điều khó hơn, đó là chấp nhận rằng mình không thể bảo đảm mọi chuyện tốt đẹp. Ta có thể chăm sóc sức khỏe mà vẫn có ngày đau ốm, có thể hết lòng với một người mà vẫn bị rời bỏ, có thể làm việc nghiêm túc mà vẫn gặp thất bại. Hiểu điều ấy đôi khi khiến ta buồn, nhưng cũng giúp ta thôi tự kết tội chính mình, mỗi khi cuộc sống không diễn ra như mong muốn.

Hãy hiểu rằng không phải mọi mất mát đều là bằng chứng ta đã sống sai.

Mỗi ngày trôi qua, những điều ta cần làm đều rất nhỏ: ăn một bữa tử tế, ngủ một giấc ngon lành, trả lời một cuộc gọi, đến một cuộc hẹn mình đã trì hoãn. Khi đang sợ, những việc ấy có thể khó hơn gấp nhiều lần. Nhưng thật ra, ta vẫn có thể chăm sóc đời mình, ngay trong lúc chưa biết mọi chuyện sẽ về đâu. Lòng can đảm xuất hiện lặng lẽ như vậy.

Ta cũng cần học cách để người khác đến gần mình. Nỗi sợ dễ lớn lên trong những giờ ta ở một mình, lặp đi lặp lại cùng một ý nghĩ. Vấn đề vẫn chưa giải quyết, nhưng sau khi nói với một người biết lắng nghe, ta đã thấy đủ sức để làm thêm một việc. Người thân nào đó đã nói: “Hôm nay mệt thì nghỉ đi, mai mình tính tiếp.” Những sự hiện diện ấy không xóa được bất trắc, chúng giúp ta có người cùng đi qua bất trắc.

Và có lẽ, để bớt sợ, ta phải học cách nhìn cuộc đời mình bằng một ánh mắt bớt khắt khe. Ta đã quen tin rằng mình phải giỏi, phải khỏe, phải thành công, phải luôn tiến lên. Vì thế, một lần chậm bước cũng thành điều hổ thẹn. Nhưng một người đang mệt cần được nghỉ, một người vừa mất mát cần thời gian đau buồn, một người đang bắt đầu lại cần được phép vụng về. Ta có thể sống có trách nhiệm mà vẫn thừa nhận mình có giới hạn, có thể cố gắng mà không dùng sự thành công của người khác để trừng phạt mình. Ta cũng có thể mong chờ cuộc sống tốt hơn cho ngày mai và vẫn trân trọng bữa cơm, mái nhà, người thân đang ở cạnh hôm nay.

“Ngày đen tối nhất rồi cũng đi qua nếu ta sống đến ngày mai…” Ta đã nghe ai đó nói như vậy. Sau cơn mưa, có thể trời chưa vội sáng ngay như người ta hay nói, có những khó khăn kéo dài, có những mất mát chẳng thể bù đắp. Nhưng sau cơn mưa, ta vẫn có thể nghỉ ngơi thêm chút, gặp thêm một người, và biết thêm một điều...

Ở giữa đau khổ, ta dễ tưởng cảm giác này sẽ kéo dài mãi. Hãy cho bản thân thời gian và hãy đi qua hôm nay bằng những việc nhỏ nhất có thể. Có lẽ con người không hết sợ chỉ nhờ lớn tuổi hơn. Ta bớt sợ khi dần hiểu mình, biết suy nghĩ cho những điều có thể chuẩn bị và chấp nhận những điều chưa thể chuẩn bị.

Ta nhận ra mình vẫn lo, nhưng đã dám sống.

Vẫn đi học dù có thể làm bài chưa tốt. Vẫn bắt đầu một công việc dù có thể thất bại. Vẫn yêu thương dù biết sẽ có lúc đau lòng. Vẫn chăm chút một ngày bình thường, dù chẳng ai hứa ngày mai sẽ ra sao.

Sáng ấy, ta mở cửa, thấy nắng trên khoảng sân, có việc phải làm, có người cần gọi, có bữa ăn cần nấu.

Nỗi sợ vẫn đâu đó, ta nghe thấy nó, rồi đứng dậy và bước vào ngày của mình...