Để tiếng chuông chùa giữa trùng khơi mãi âm vang thông điệp của hòa bình

Hơn hai nghìn năm hiện diện trên đất Việt, Phật giáo đã trở thành một phần trong đời sống văn hóa, tinh thần của dân tộc. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, tinh thần “hộ quốc, an dân” của Phật giáo luôn được gìn giữ, thể hiện qua sự đồng hành cùng cộng đồng, cùng đất nước trong những thời điểm quan trọng.

Với người Việt, ở đâu có sự hiện diện của cộng đồng dân cư, ở đó thường có dấu ấn của mái chùa - không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là không gian lưu giữ những giá trị văn hóa, kết nối con người với quê hương, nguồn cội.

Đại đức Thích Nhuận Đạt, trụ trì chùa Trường Sa (Đặc khu Trường Sa), cho biết nét văn hóa tâm linh ấy cũng hiện diện nơi biển đảo. Giữa trùng khơi xa xôi, những ngôi chùa trở thành nơi để cán bộ, chiến sĩ, người dân và ngư dân tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn, gửi gắm niềm tin trước những chuyến hải trình dài ngày.

Theo Thượng tọa Thích Minh Quang - Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Chánh Văn phòng 1 Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cả nước hiện có khoảng 18.500 ngôi chùa. Trong số đó, những ngôi chùa trên quần đảo Trường Sa mang ý nghĩa đặc biệt.

Bên cạnh đó, hơn 100 ngôi chùa Việt Nam cũng đang hiện diện tại nhiều quốc gia trên thế giới, trở thành những không gian văn hóa góp phần kết nối cộng đồng người Việt với quê hương.

Phật giáo Việt Nam với tinh thần nhập thế đã luôn đồng hành cùng dân tộc trong những chặng đường lịch sử. Ngày nay, tinh thần ấy tiếp tục được thể hiện qua sự gắn bó của các tăng ni, phật tử với cộng đồng, trong đó có việc chung tay xây dựng, gìn giữ những công trình văn hóa tâm linh trên quần đảo Trường Sa.

Theo Đại tá Nguyễn Hữu Minh - Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân, sự phối hợp giữa Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Quân chủng Hải quân và các cá nhân, tổ chức đã góp phần xây dựng, bảo tồn những ngôi chùa trên đảo, tạo thêm không gian sinh hoạt văn hóa, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Những mái chùa nơi đầu sóng không chỉ là điểm đến tâm linh, mà còn góp phần làm phong phú đời sống văn hóa trên đảo, giúp cán bộ, chiến sĩ thêm vững vàng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, để ngư dân thêm yên tâm trong những chuyến vươn khơi, bám biển.

Không dừng lại ở việc bảo tồn, trùng tu các công trình hiện có, Thượng tọa Thích Minh Quang cho biết thời gian tới sẽ đề nghị Giáo hội Phật giáo Việt Nam nghiên cứu nâng cấp các ngôi chùa tại quần đảo Trường Sa thành những ngôi “Quốc tự”, do Trung ương Giáo hội trực tiếp chỉ đạo và bổ nhiệm trụ trì.

“Mỗi ngôi chùa hiện diện giữa muôn trùng sóng nước là một dấu ấn văn hóa, tinh thần đặc biệt. Nếu chủ quyền quốc gia được khẳng định bằng hệ thống pháp lý, lịch sử và sự hiện diện quản lý, bảo vệ của Nhà nước, thì những công trình văn hóa như mái chùa góp phần bồi đắp thêm tình cảm, niềm tin và sự gắn kết của con người với biển đảo quê hương”, Thượng tọa Thích Minh Quang chia sẻ.

Chiều xuống trên Biển Đông. Ánh hoàng hôn phủ sắc đỏ lên mặt biển rộng lớn. Giữa không gian mênh mông ấy, hình ảnh người lính Hải quân đứng gác bên mái chùa cong vút tạo nên một khung cảnh vừa bình dị vừa thiêng liêng. Tiếng chuông chùa ngân lên giữa trùng khơi, hòa cùng tiếng sóng biển. Âm thanh ấy không chỉ mang theo sự bình yên của một không gian tâm linh, mà còn gợi nhắc về tình yêu quê hương, sự gắn bó cộng đồng và khát vọng về một cuộc sống hòa bình.

Để giữ gìn và thắp sáng ngọn lửa thiện lành ấy, đã có sự gắn kết máu thịt, tạo thành thế vững chắc như "kiềng ba chân" giữa Giáo hội Phật giáo Việt Nam, lực lượng quân đội và nhân dân trên các điểm đảo.

Chân kiềng thứ nhất là sự dấn thân của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Những vị chư tăng đã tình nguyện vượt sóng to gió lớn ra chốn tiền tiêu để trụ trì, nhang khói cho các ngôi chùa. Các sư thầy chính là điểm tựa tinh thần to lớn, hướng dẫn bà con và chiến sĩ giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc nơi đầu sóng ngọn gió.

Chân kiềng thứ hai chính là những người lính Hải quân kiên trung. Bên cạnh nhiệm vụ cầm súng canh giữ biển trời, cán bộ chiến sĩ Trường Sa còn là những người trực tiếp góp mồ hôi, công sức để tôn tạo, tu bổ và chăm chút cho không gian chùa. Quân đội bảo vệ chùa bằng kỷ luật và lòng quả cảm, còn nhà chùa lại che chở tâm hồn người lính bằng sự tĩnh lặng, bình yên.

Chân kiềng thứ ba là sức sống mãnh liệt của nhân dân trên đảo. Những hộ gia đình sinh sống ở Trường Sa chính là mạch nguồn duy trì hơi ấm cho các không gian tâm linh. Hình ảnh những người dân dọn dẹp sân chùa, hay những đứa trẻ tung tăng theo bà, theo mẹ đi lễ vào ngày Rằm, mùng Một đã mang lại nhịp sống thanh bình của một làng quê Việt Nam ngay giữa biển khơi.

Dân và quân cùng nhau hương khói, tỉa tót từng chậu cây, quét tước từng phiến đá, giữ cho cảnh quan luôn khang trang, thanh tịnh. Sự kết hợp giữa Đạo và đời, giữa Giáo hội, quân và dân tạo nên một khối đại đoàn kết vĩnh cửu.

Thế "kiềng ba chân" ấy đã cùng nhau chăm sóc, chở che những ngôi chùa, biến nơi đây thành những pháo đài tâm linh vững chãi. Mặc cho bão táp mưa sa, những cột mốc tâm linh ấy vẫn vươn mình kiêu hãnh, trở thành biểu tượng trường tồn của khát vọng hòa bình và ý chí giữ nước của dân tộc Việt Nam.