Năm 2011, sư rời khỏi tu viện, từ bỏ mọi địa vị và sự tiện nghi để thực hiện khóa nhập thất du phương kéo dài 4 năm rưỡi, ẩn danh như các vị hành giả cổ đại tại Ấn Độ và dãy Himalaya.
 |
| Nhà sư Yongey Mingyur Rinpoche |
Đam mê sự giao thoa giữa thiền định và khoa học thần kinh, Mingyur Rinpoche được coi là “người đàn ông hạnh phúc nhất thế giới” kể từ khi Richard Davidson quét não của sư tại Phòng thí nghiệm hình ảnh và hành vi não bộ Waisman; phát hiện thấy sự kích hoạt cao bất thường ở các vùng não liên quan đến sự nhiệt tình, sự gắn kết và năng lượng. Trong một nghiên cứu khác được thực hiện khi sư 41 tuổi, não của sư được cho là “giống não của một người 33 tuổi”.
Liệu con người có thể học cách sống hạnh phúc hay không? Hãy đọc những lời khuyên dưới đây của Mingyur Rinpoche để tìm hiểu những phương pháp giúp cuộc sống trở nên phong phú và ý nghĩa hơn.
1. Bớt tìm kiếm sự tiện nghi, bạn sẽ cảm thấy hài lòng hơn
Ngày nay, mọi thứ đều có thể đạt được chỉ bằng một cái chạm tay. Vì vậy, khi cảm thấy cô đơn, thiếu thốn hoặc buồn chán, chúng ta thường tự đánh lừa mình bằng bất cứ thứ gì: ăn kem, dùng điện thoại hay uống cà phê. Chúng ta cố gắng chạy trốn những cảm giác ấy. Nhưng nếu nhìn theo một cách nào đó, chúng lại là cội nguồn của trí tuệ. Quan trọng là ngồi lại, đón nhận và xem chúng như một con đường để khám phá chính mình.
Ví dụ, bạn vừa xem một bộ phim tình cảm trên Netflix, vừa lướt điện thoại vì cảm thấy chán nhưng khi bạn càng tìm kiếm nhiều sự kích thích như thế, bạn càng khó cảm thấy thỏa mãn. Khoa học cũng ủng hộ điều này. Một nghiên cứu gần đây cho thấy việc liên tục chuyển từ video này sang video khác trên mạng xã hội khiến chúng ta buồn chán hơn chứ không phải bớt chán.
Hãy xem cảm giác ấy như một tín hiệu nhắc bạn tắt các thiết bị, quay vào bên trong và ngừng việc cố lấp đầy khoảng trống bằng những thú vui hời hợt.
2. Hãy đón nhận những thay đổi, kể cả những thay đổi đáng sợ
Trong thời đại ngày nay, cuộc sống có rất nhiều cuộc phiêu lưu. Khi bạn bước sang tuổi 18, bắt đầu một công việc mới hoặc bước vào một mối quan hệ mới, tất cả đều là những cơ hội để trải nghiệm sự thay đổi.
Bạn cũng không cần phải chờ đợi những biến cố lớn. Gặp gỡ một nhóm người mới hoặc thử sức với một thử thách mới cũng có thể giúp bạn dần cảm thấy thoải mái hơn trước những điều chưa quen.
Mỗi khi cảm thấy mình vừa trải qua một ngày hoàn toàn máy móc và nhàm chán, hãy thử thực hiện một thay đổi nhỏ: đi một con đường khác để về nhà hoặc nấu ăn với một nguyên liệu mà bạn chưa từng dùng. Hãy ghi lại những điều bạn muốn thử mỗi khi nghĩ ra chúng. Khi cuộc sống trở nên đơn điệu, bạn sẽ có sẵn một danh sách để lựa chọn để làm cho nó trở nên phong phú.
3. Bạn không cần một nơi hoàn toàn yên tĩnh mới có thể tìm thấy bình an
Lần đầu học thiền, tôi cảm thấy rất chán. Tôi nghĩ: “Hôm nay theo dõi hơi thở. Ngày mai lại tiếp tục theo dõi hơi thở. Cả tuần này cũng chỉ có hơi thở. Thật ngớ ngẩn!”.
Nhưng để thiền, bạn cần hiểu hai điều. Thứ nhất, bất cứ điều gì cũng có thể trở thành đối tượng hỗ trợ thiền tập. Bạn có thể thiền ở bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu và với bất cứ điều gì. Thứ hai, thiền cần có một chút sáng tạo: mọi thứ đều có thể trở thành người bạn đồng hành của việc thiền tập.
Nói cách khác, nếu bên ngoài có tiếng xe cộ hoặc người ngồi cạnh đang xem TikTok, bạn có thể sử dụng chính những âm thanh đó làm đối tượng để tập trung và giữ tâm bình tĩnh.
Tất nhiên, nói thì dễ hơn làm. Chúng ta nên tập từng bước: trước tiên nghe nhạc, sau đó nghe tiếng thác nước hoặc tiếng chim hót, rồi đến tiếng trò chuyện lớn hoặc tiếng xây dựng. Cuối cùng, bạn thậm chí có thể thiền khi một em bé đang khóc.
4. Áp dụng “ba trụ cột”: quan điểm, thiền tập và thực hành
Trong Phật giáo Tây Tạng, chúng tôi nói đến ba điều: quan điểm, thiền tập và thực hành.
Quan điểm là cách chúng ta nhìn nhận sự việc. Mỗi người đều có một "bầu trời bên trong", chứa đựng những phẩm chất như: thương yêu, từ bi và trí tuệ.
Sau đó, chúng ta thực hành thiền và áp dụng những điều đã học vào đời sống bằng cách xây dựng những thói quen mới. Thật dễ để nói rằng: "Mọi người chẳng tử tế gì cả". Nhưng trên thực tế, rất nhiều người có những phẩm chất tốt đẹp. Nếu bạn nhận biết được những phẩm chất ấy, chúng sẽ dần bộc lộ rõ hơn. Tuy nhiên, đây là một thói quen: bạn phải thực hiện liên tục nhiều lần, rồi bạn sẽ thay đổi. Chúng ta nên thực hành điều này mỗi ngày bằng những việc nhỏ. Chẳng hạn, hôm nay bạn có thể dành thời gian trân trọng gia đình mình; ngày mai, hãy cố gắng tìm một điểm tích cực ở người đồng nghiệp khiến bạn khó chịu nhất.
5. Hãy biết ơn những điều cụ thể
Viết danh sách biết ơn có thể khiến một số người cảm thấy đây chỉ là một trào lưu đã từng rất phổ biến. Tuy nhiên, chúng ta bắt đầu từ những điều rất chung rồi dần chú ý đến những điều vô cùng cụ thể: “Tôi biết ơn vì mình có các giác quan, vì có một mái nhà che chở và vì có ít nhất một hoặc hai người bạn hay người thân. Khi bắt đầu trân trọng những điều này, bạn sẽ dần nhận ra giá trị của cuộc sống và mọi thứ xung quanh”.
Điều đó không có nghĩa là bạn bắt buộc phải viết nhật ký biết ơn. Sau vài ngày, việc viết một câu như: “Tôi biết ơn vì có các con” có thể trở thành một thói quen máy móc và quá dễ dàng. Thay vào đó, hãy tận dụng những khoảng thời gian rảnh ngắn ngủi để nhận ra và biết ơn sự dễ chịu của khoảnh khắc hiện tại. Đó có thể là lúc bạn đang ngồi trên một chiếc ghế thoải mái hoặc đang ngắm con mình vui chơi với một cành cây trong rừng.
6. Bầu trời không có gì thay đổi, ngay cả khi có bão
Khi còn nhỏ, tôi từng bị những cơn hoảng loạn. Khi bắt đầu học thiền với cha, tôi hỏi ông phải chiến đấu với chúng như thế nào. Ông nói: "Đừng chiến đấu".
Lý do thứ nhất là nếu bạn chống lại sự hoảng loạn và lo lắng, chúng sẽ càng trở nên mạnh hơn. Điều này giống như khi ai đó bảo bạn: "Đừng nghĩ đến quả cam". Thì ngay lập tức, quả cam trở thành điều duy nhất mà bạn có thể nghĩ đến.
Thứ hai là bạn không cần cố xua đuổi sự hoảng loạn, bởi vì nó giống như một đám mây giông trên bầu trời. Một đám mây giông không thể thay đổi bản chất của bầu trời. Nó xuất hiện rồi sẽ tan biến. Bạn chỉ cần kết nối lại với "bầu trời bên trong" của mình.
Nói cách khác, dù trong lòng bạn đang trải qua sự hỗn loạn nào, hãy nhắc mình rằng cảm xúc ấy không thể thay đổi bản chất sâu xa của tâm. Nó rồi sẽ đi qua và bạn sẽ cảm thấy bình thường trở lại.
Tuy nhiên, khi rơi vào trạng thái đau khổ quá mức, bạn có thể thấy điều này gần như không thể thực hiện. Trong trường hợp đó, chúng ta chú ý đến các cảm giác vật lý, chẳng hạn nhiệt độ trong phòng hoặc những âm thanh xung quanh. Điều này giúp chúng ta đi qua cơn hoảng loạn trong giây phút hiện tại, thay vì cố ép mình tin rằng mọi thứ đều ổn.
7. Nương vào hơi thở để kiến tạo hạnh phúc lâu dài
Hạnh phúc chân thật sẽ hiển hiện khi chúng ta buông xuống cảm giác bất mãn, thiếu thốn hoặc luôn nghĩ rằng mình đang thiếu một điều gì đó. Nhưng nếu bạn chỉ chạy theo hạnh phúc, bạn sẽ nhận được kết quả ngược lại. Người ta thường nghĩ: "Tôi sẽ hạnh phúc nếu kiếm được nhiều tiền hơn, chuyển đến một đất nước mới, có một công việc mới hoặc trúng xổ số".
Nhưng cho dù có đạt được những điều đó đi nữa thì bạn cũng chỉ vui vẻ trong một thời gian ngắn. Sau đó, bạn lại trở về trạng thái ban đầu. Nhưng nếu thực hành theo dõi hơi thở, tình yêu thương và lòng từ bi, bạn có thể dần nâng cao mức độ hạnh phúc cơ bản của mình.
Để bắt đầu, bạn chỉ cần ngồi xuống và thở một cách tự nhiên. Hãy chú ý đến sự phồng lên và xẹp xuống của bụng hoặc cảm giác của luồng không khí đi vào và đi ra khỏi cơ thể. Trong lúc đó, bạn có thể thầm lặp lại một lời nguyện đơn giản như: “Mong tôi được hạnh phúc và thoát khỏi khổ đau”. Trước tiên, hãy nuôi dưỡng tình thương đối với chính mình. Sau đó, mở rộng lòng từ bi đến những người thân yêu, vật nuôi và cuối cùng là tất cả mọi người trong cuộc sống.
8. Sự tức giận giống như lớp sương giá trên ngọn cỏ
Sự tỉnh thức giống như ánh nắng mặt trời, còn những khuôn mẫu cảm xúc của chúng ta giống như lớp sương giá phủ trên bãi cỏ vào buổi sáng sớm. Khi ánh nắng xuất hiện, lớp sương ấy tự động tan đi mà không cần phải tranh đấu gì cả.
Tôi từng nói chuyện với một số lãnh đạo doanh nghiệp đang chịu rất nhiều căng thẳng. Họ phải làm quá nhiều việc cùng một lúc, vì vậy dần hình thành thói quen lúc nào cũng căng thẳng hoặc tức giận. Họ đến gặp tôi và nói: “Các mối quan hệ của tôi không tốt” hoặc “Tôi đang có vấn đề với cấp trên”. Tôi trả lời họ: “Chỉ cần nhận diện cơn giận. Hãy ở cùng với nó trong một giây. Ngay khi nhận ra nó, bạn sẽ có quyền lựa chọn, và cơn giận có thể chuyển hóa ngay lập tức”.
Nói cách khác, khi bất ngờ nổi giận với ai đó ở nơi làm việc hoặc trong gia đình, bạn không nhất thiết phải ngồi thiền mười phút. Bạn chỉ cần tránh phản ứng theo thói quen, chẳng hạn quát mắng hoặc nói lời làm tổn thương người khác. Hãy nhận biết rằng mình đang tức giận và quan sát cảm xúc ấy. Bạn sẽ thấy nó dần tan đi. Điều này cần được luyện tập, nhưng chắc chắn rất đáng để thực hành.
9. Giúp đỡ người khác cũng khiến chúng ta hạnh phúc
Nếu bạn thực sự có thể giúp đỡ người khác, bạn sẽ cảm nhận một mức độ hạnh phúc hoàn toàn khác với niềm vui khi ăn kem hoặc uống cà phê. Có lẽ tất cả chúng ta đều biết điều này. Nhưng câu hỏi là: chúng ta thực sự làm việc ấy thường xuyên đến mức nào? Ngay hôm nay, bạn hãy thử hỏi thăm và giúp đỡ một người hàng xóm đang gặp khó khăn để cảm nhận niềm vui ấy.
Phổ Tịnh dịch (Theo The Guardian)
