Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Tú:
- Thành viên Hội đồng Chứng minh GHPGVN;
- Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Vĩnh Long;
- Cố vấn Ban Quản trị Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam;
- Nguyên Phó Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Vĩnh Long;
- Nguyên Trưởng ban Hoằng pháp, nguyên Trưởng ban Giáo dục Tăng Ni, nguyên Trưởng ban Thông tin - Truyền thông Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Vĩnh Long;
- Nguyên Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học tỉnh Vĩnh Long;
- Viện chủ chùa Long An (còn gọi là chùa Đồng Đế, xã Trà Ôn, Vĩnh Long);
- Trụ trì chùa Giác Thiên (phường Phước Hậu, Vĩnh Long).
Thân thế
Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Tú thế danh Trương Quốc Tuấn, sinh ngày 29 tháng 3 năm 1948 (Mậu Tý), tại ấp An Hòa, xã Bình Ninh, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, trong một gia đình nhiều đời kính tin Tam bảo. Thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Hoa, một người Phật tử thuần thành, hiền đức, trung hậu. Ông ngoại là một danh y nổi tiếng, tinh thông Hán học và Đông y. Từ thuở ấu niên, ngài đã theo mẹ lễ Phật tại chùa Phước Hậu.
Duyên lành hội đủ, vào năm vừa tròn 5 tuổi, cố Trưởng lão Hòa thượng được Tổ Khánh Anh, Đệ nhị Thượng thủ Tăng-già Việt Nam truyền thọ Tam quy và ban pháp danh Như Phước Tú. Từ mái già-lam bên dòng Trà Ôn ấy, cậu bé Trương Quốc Tuấn lớn lên trong tiếng chuông chùa, trong những thời kinh sớm tối, trong tình thương của chư tôn đức và nếp sống thanh tịnh của cửa thiền.
Xuất gia cầu đạo
Thắng duyên tròn đầy, vào năm 1967, ngài phát tâm dõng mãnh nguyện sống đời xuất sĩ và được Trưởng lão Hòa thượng Thích Hoàn Phú, trụ trì chùa Phước Hậu lúc bấy giờ thế độ và cho phép giữ lại pháp danh do Tổ sư Khánh Anh đã đặt, pháp tự Phước Tú. Năm tròn 20 tuổi, ngài được Bổn sư thế độ cho phép thọ giới Tỳ-kheo.
Sau khi thọ Cụ túc giới, với chí cầu đạo mãnh liệt, cố Trưởng lão Hòa thượng từng phát nguyện đốt một ngón tay cúng dường chư Phật, nguyện hiến trọn cuộc đời cho con đường hoằng dương Chánh pháp và lợi lạc quần sinh.
 |
Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Tú vấn an Ân sư - Thiền sư Thích Thanh Từ |
Hạnh ngộ minh sư
Bước ngoặt trong hành trình tu học của cố Trưởng lão Hòa thượng là nhân duyên được diện kiến với Thiền sư Thích Thanh Từ và được tiếp xúc, tham vấn Thiền học. Chính cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Tú từng tâm sự: "Thiền tông đã mở cánh cửa cho tôi đi vào Phật pháp, rút ngắn con đường tu học và giúp tôi hiểu được giá trị chân thật của giáo lý Đức Phật".
Từ đó, ngài nương theo Ân sư để tu học, được ban pháp hiệu Đắc Huyền. Thiền trở thành chất sống, Bát-nhã trở thành mắt tuệ, Chánh pháp trở thành lý tưởng phụng sự suốt cuộc đời của ngài.
Góp phần cùng Ân sư phục hồi dòng thiền Trúc Lâm
Năm 1971, cố Trưởng lão Hòa thượng là một trong mười thiền sinh khóa đầu tiên của thiền viện Chơn Không, được Thiền sư Thích Thanh Từ chọn và trực tiếp hướng dẫn. Đó là thế hệ đặt nền móng cho việc phục hưng Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam trong thời hiện đại.
Trong những năm đầu tại thiền viện Chơn Không, ngài đảm nhiệm Tri khách, Tri khố. Chính từ những công việc âm thầm ấy đã hun đúc nên đạo phong của một bậc Thiền tăng với phương châm Trưởng lão Hòa thượng Tông chủ đã chỉ dạy: “Tu như thở, học như uống nước, lao tác như ăn cơm”.
Năm 1974, khi Thiền sư Thích Thanh Từ quyết định khai sơn thiền viện Thường Chiếu, cố Trưởng lão Hòa thượng là một trong những vị được Trưởng lão Hòa thượng Tông chủ tin tưởng và giao trọng trách đến vùng Quán Chim, Long Thành, Đồng Nai để kiến thiết thiền viện Thường Chiếu.
 |
| Cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Tú trong một lần thăm thiền viện Đại Đăng (Mỹ) |
Giữa lúc chiến tranh chưa chấm dứt, vùng đất Long Thành còn nhiều bom đạn và hoang vu, ngài cùng chư huynh đệ khai hoang, dựng thất, để chuẩn bị cho việc thành lập thiền viện sau này. Từ những mái lá đơn sơ của buổi đầu, thiền viện Thường Chiếu dần trở thành một trong những trung tâm Thiền học lớn.
Tiếp nối Phật sự, năm 1987, cố Trưởng lão Hòa thượng là một trong những vị đặt những viên gạch đầu tiên kiến tạo thiền viện Chân Nguyên dưới sự chỉ dạy của Trưởng lão Hòa thượng Tông chủ.
Trên tinh thần "tiếp dẫn hậu lai, báo Phật ân đức", năm 1989, được sự cho phép của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Từ, ngài độ đệ tử xuất gia và thế độ cho những đệ tử đầu tiên, để từ đó tiếp nối cho hàng môn đồ pháp quyến ngày càng hưng thịnh. Cố Trưởng lão Hòa thượng đã trực tiếp thế phát xuất gia cho hơn ba trăm Tăng Ni, đào tạo nhiều thế hệ kế thừa cho Giáo hội và Thiền phái Trúc Lâm.
 |
Thiền sư Thích Thanh Từ cùng các vị đệ tử thế hệ đầu tiên, góp phần phục hồi dòng thiền Trúc Lâm: Trưởng lão Hòa thượng Thích Đắc Pháp, Trưởng lão Hòa thượng Thích Đắc Giác (Thích Nhật Quang), Trưởng lão Hòa thượng Thích Đắc Huyền (Thích Phước Tú) |
Trở về cố hương, phụng sự Giáo hội
Năm 1991, cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Tú trở về chùa Phước Hậu để nhập thất hành thiền. Đến năm 1993, nhận lời cung thỉnh của tứ chúng, ngài đảm nhiệm trụ trì chùa Giác Thiên (phường Phước Hậu). Đến năm 1996, dưới sự hộ trì của đại chúng, ngài đại trùng tu chùa Giác Thiên.
Năm 2004, cố Trưởng lão Hòa thượng đã phát tâm xây dựng Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Vĩnh Long tại khuôn viên chùa Giác Thiên, góp phần củng cố cơ sở vật chất và thuận tiện cho việc tổ chức Phật sự của Giáo hội tỉnh Vĩnh Long.
Năm 2008, ngài phát tâm trùng kiến chùa Đồng Đế, nơi lưu lại ấn tích đầu tiên khi Tổ sư Khánh Anh đặt chân vào Nam bộ hoằng pháp, cũng như nơi Tổ sư xã huyễn thân thị tịch, như một công trình tri ân Tổ sư và gìn giữ di tích quan trọng từ thời chấn hưng của Phật giáo Việt Nam.
Tại quê hương Vĩnh Long, được sự tín nhiệm của tứ chúng, thừa Tăng sai, cố Trưởng lão Hòa thượng tham gia Ban Trị sự Phật giáo Vĩnh Long và đảm nhiệm các trọng trách qua nhiều nhiệm kỳ: Chứng minh Ban Trị sự, Phó Trưởng ban Trị sự, Trưởng ban Hoằng pháp, Trưởng ban Giáo dục Tăng Ni, Trưởng ban Thông tin - Truyền thông; Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học Vĩnh Long.
Tại Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ IX (năm 2022), ngài được suy tôn Thành viên Hội đồng Chứng minh GHPGVN.
Dù ở cương vị nào, ngài vẫn luôn lấy sự phát triển chung của Giáo hội và việc trưởng dưỡng cho thế hệ kế thừa trực nhận nguồn chơn làm mục tiêu phụng sự.
 |
Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Tú là vị đồng sự, hỗ trợ cho Trưởng lão Hòa thượng Thích Đắc Pháp, Trưởng ban Trị sự Phật giáo tỉnh Vĩnh Long từ nhiệm kỳ I đến nhiệm kỳ VII, xây dựng Phật giáo Vĩnh Long phát triển ổn định |
Một đời gắn với sự nghiệp Hoằng pháp và Giáo dục
Từ khi phát chí xuất trần, hoằng pháp chính là hạnh nguyện lớn nhất của cố Trưởng lão Hòa thượng. Ngài từng phát nguyện: "Chỉ ngừng giảng pháp khi viên tịch trên pháp tòa". Từ lời nguyện ấy, suốt hơn nửa thế kỷ, dấu chân hoằng hóa của ngài đã in khắp mọi miền đất nước và nhiều quốc gia trên thế giới.
Cố Trưởng lão Hòa thượng liên tục giảng dạy tại nhiều đạo tràng trong và ngoài nước, không quản tuổi cao hay sức yếu. Ba lần đối diện ranh giới sinh tử, ngài đều vượt qua và thường nhắc rằng chính Phật pháp đã nâng đỡ mình trong những thời khắc hiểm nghèo.
Ngoài hoằng pháp, cố Trưởng lão Hòa thượng còn nặng lòng với giáo dục, trên cương vị Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học tỉnh Vĩnh Long, ngài đã trực tiếp giảng dạy và đào tạo nhiều thế hệ Tăng Ni cho Phật giáo.
Song song đó, ngài dành trọn tâm lực cho nghiên cứu, dịch thuật và trước tác. Suốt cuộc đời hành đạo, cố Trưởng lão Hòa thượng để lại gần hai trăm công trình gồm nhiều thể loại: giảng giải Kinh - Luận, Thiền học, giáo trình, hồi ký và nhiều tác phẩm nghiên cứu Phật học. Trong đó tiêu biểu như: kinh Pháp bảo đàn, kinh Viên giác, kinh Thủ lăng nghiêm, kinh A Di Đà, Tín tâm minh, Khúc ca chứng đạo. Đó là di sản, nguồn tư liệu quý cho nhiều thế hệ Tăng Ni và Phật tử trên con đường học Phật và hành thiền.
Mãn duyên Ta-bà, rừng trúc còn hương
Hóa duyên Ta-bà đã mãn, vào lúc 13 giờ 20, ngày 10-7-2026 (nhằm 26-5-Bính Ngọ), Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Tú an nhiên viên tịch tại chùa Giác Thiên; trụ thế 79 năm, 59 hạ lạp.
Nhìn lại gần sáu thập niên hành đạo, cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Tú đã để lại dấu ấn sâu đậm trên nhiều phương diện của Phật giáo Việt Nam đương đại. Là một trong mười thiền sinh đầu tiên của thiền viện Chơn Không, thuộc thế hệ đóng góp vào việc phục hồi Thiền phái Trúc Lâm của Thiền sư Thích Thanh Từ.
Đồng thời, ngài kiến lập và phát triển nhiều đạo tràng. Vị tôn túc hoằng pháp bền bỉ, giáo dục tận tụy, trước tác uyên bác.
Đạo phong thanh bần, giới hạnh nghiêm cẩn, tinh thần Thiền học thực chứng cùng hạnh nguyện phụng sự không mỏi mệt của cố Trưởng lão Hòa thượng sẽ mãi là tấm gương sáng để hàng hậu học noi theo.
