Một ngày về miền Phật Quang Sơn

Giữa nhịp sống hiện đại của Đài Loan, Phật Quang Sơn hiện lên như một miền an tĩnh, nơi kiến trúc Phật giáo hòa cùng cảnh quan thiên nhiên và những giá trị văn hóa sâu sắc.

Hành trình đến đây không chỉ là chuyến tham quan một thánh địa nổi tiếng, mà còn mở ra những suy ngẫm về đời sống, niềm tin và con đường tìm kiếm bình an.

Từ Cao Hùng tìm về cửa Phật

Có những chuyến đi, điều đọng lại sau cùng không phải là những bức ảnh đẹp hay số lượng địa điểm đã ghé thăm, mà là một cảm giác rất khó gọi tên. Đó có thể là sự bình yên khi đứng trước một pho tượng Phật, sự xúc động khi nghe tiếng chuông chùa, hoặc đơn giản là khoảnh khắc nhận ra mình đã sống quá vội vàng giữa những bộn bề thường nhật.

Hành trình đến Phật Quang Sơn (Fo Guang Shan), thuộc thành phố Cao Hùng, miền Nam Đài Loan, gợi lên những cảm xúc như thế. Từ trung tâm Cao Hùng, du khách di chuyển khoảng 30 km để đến quần thể Phật giáo nổi tiếng này. Càng rời xa khu vực đô thị, không gian càng trở nên thoáng đãng, với những khoảng xanh và cảnh quan đồi núi thấp đặc trưng của miền Nam hòn đảo.

Phật Quang Sơn được Đại sư Tinh Vân (Hsing Yun, 1927-2023) sáng lập năm 1967. Từ một vùng đồi núi, nơi đây dần phát triển thành trung tâm Phật giáo có ảnh hưởng quốc tế, gắn với lý tưởng Phật giáo nhân gian mà Đại sư dành phần lớn cuộc đời hoằng dương.

Điều thú vị là Phật Quang Sơn không chỉ có chùa, điện thờ hay tượng Phật. Đây còn là một không gian giáo dục, văn hóa, nghệ thuật và giao lưu quốc tế. Người đến đây có thể là Phật tử hành hương, người nghiên cứu tôn giáo, sinh viên, du khách hoặc đơn giản là những người muốn tìm hiểu đời sống Phật giáo đương đại.

Nếu quen với những ngôi chùa Việt Nam có mái ngói cong, sân gạch, cây cổ thụ và khói hương trầm mặc, du khách sẽ nhận ra Phật Quang Sơn mang một dáng vẻ khác. Các công trình được quy hoạch trên quy mô lớn, những trục đường rộng, kiến trúc uy nghiêm nhưng không tách rời thiên nhiên. Sự trang nghiêm hiện diện trong một không gian mở, nơi con người có thể thong thả bước đi, quan sát và chiêm nghiệm.

Dưới bóng Đại Phật, lòng lắng lại

Một trong những điểm nhấn nổi bật nhất của hành trình là Phật Quang Sơn Phật Đà Kỷ Niệm Quán (Fo Guang Shan Buddha Museum), quần thể được khánh thành năm 2011. Công trình nổi tiếng với pho tượng Phật bằng đồng khổng lồ, cao khoảng 48 m, đặt trên bệ cao, tạo nên hình ảnh uy nghi giữa nền trời Cao Hùng.

Từ khu vực phía trước, du khách đi qua trục quảng trường rộng lớn, hai bên là tám ngôi tháp mang dáng dấp kiến trúc Phật giáo truyền thống. Cuối trục chính là khu điện thờ và pho Đại Phật. Bố cục ấy tạo nên cảm giác như đang bước trên một hành trình có chủ đích, từ không gian sinh hoạt đời thường tiến dần đến nơi chiêm bái.

Giữa không gian ấy, con người bỗng trở nên nhỏ bé. Nhưng cảm giác nhỏ bé trước một công trình tôn giáo không nhất thiết khiến ta thấy mình yếu đuối. Trái lại, đôi khi chính sự khiêm nhường giúp ta nhận ra rằng những lo toan, hơn thua và phiền muộn đang mang theo cũng chỉ là một phần rất nhỏ trong dòng chảy rộng lớn của cuộc đời.

Điều đáng chú ý ở Phật Đà Kỷ Niệm Quán là sự kết hợp giữa không gian chiêm bái và hoạt động bảo tồn, giới thiệu di sản. Nơi đây được xây dựng gắn với việc tôn trí xá lợi răng Phật theo truyền thống tín ngưỡng của Phật Quang Sơn, đồng thời có các khu triển lãm, trưng bày nghệ thuật và giới thiệu lịch sử, văn hóa Phật giáo.

Một du khách không theo đạo Phật vẫn có thể tìm thấy nhiều điều thú vị qua kiến trúc, điêu khắc, thư pháp và những câu chuyện lịch sử. Với người học Phật, những không gian ấy còn gợi mở cách giáo pháp được truyền tải bằng nhiều phương tiện, không chỉ qua kinh sách và những buổi thuyết giảng.

Tôi nghĩ, vẻ đẹp của một thánh tích không chỉ nằm ở sự đồ sộ của công trình. Điều quan trọng hơn là công trình ấy khơi dậy điều gì trong lòng người đến thăm. Một pho tượng lớn có thể khiến người ta ngước nhìn, nhưng giáo pháp chỉ thật sự có ý nghĩa khi giúp con người biết nhìn lại chính mình.

Đứng trước hình tượng Đức Phật, người ta có thể cầu nguyện sức khỏe, bình an và những điều tốt đẹp cho gia đình. Nhưng cũng có thể tự hỏi: Mình đã sống đủ tử tế chưa? Có đang làm tổn thương ai bằng lời nói? Có quá tham cầu những điều không thật sự cần thiết? Và trong cuộc đời vốn vô thường này, điều gì mới đáng để giữ gìn?

Những câu hỏi ấy không cần câu trả lời ngay lập tức. Chỉ cần chúng xuất hiện trong một khoảnh khắc tĩnh lặng, chuyến hành hương đã bắt đầu mang một ý nghĩa khác.

Phật giáo nhân gian, ánh sáng giữa đời thường

Điều khiến Phật Quang Sơn có sức hấp dẫn lâu dài không chỉ là kiến trúc đồ sộ, mà còn là tư tưởng Phật giáo nhân gian được Đại sư Tinh Vân kiên trì truyền bá. Theo tinh thần ấy, Phật pháp không tách rời đời sống, không chỉ dành cho những người xuất gia hay những ai có điều kiện chuyên tâm tu hành.

Đại sư chủ trương hoằng pháp thông qua văn hóa, đào tạo nhân tài bằng giáo dục, làm lợi ích xã hội qua hoạt động từ thiện và thanh lọc thân tâm bằng thực hành Phật pháp. Từ nền tảng này, Phật Quang Sơn phát triển mạng lưới tự viện, cơ sở giáo dục và hoạt động cộng đồng tại nhiều quốc gia.

Một trong những thông điệp gần gũi nhất của Đại sư là “Tam hảo”: làm việc tốt, nói lời tốt, giữ tâm tốt. Ba điều tưởng chừng giản dị nhưng lại có khả năng đưa giáo pháp vào từng sinh hoạt hằng ngày. Một người chưa từng nghiên cứu kinh điển vẫn có thể thực hành bằng cách sống tử tế, biết giúp đỡ người khác và giữ gìn lời nói.

Tôi đặc biệt thích cách một trung tâm Phật giáo có thể dung hòa giữa sự trang nghiêm của tôn giáo với tính cởi mở của không gian văn hóa. Người ta có thể đến để lễ Phật, tìm hiểu nghệ thuật, tham quan bảo tàng, thưởng thức món chay hoặc đơn giản là ngồi lại trong một khoảng sân yên tĩnh.

Đó cũng là gợi ý đáng suy nghĩ cho việc phát triển du lịch tâm linh. Một điểm đến không nhất thiết phải có thật nhiều hoạt động lễ bái mới thu hút được du khách. Đôi khi, chính sự chỉn chu trong tổ chức, chiều sâu văn hóa và khả năng giúp con người hiểu thêm về chính mình mới tạo nên sức sống bền lâu.

Rời Phật Quang Sơn, điều đáng mang về không chỉ là những tấm hình chụp dưới bóng Đại Phật, mà còn là một lời nhắc nhở: sự bình an không phải món quà chỉ có thể tìm thấy ở chốn thiền môn. Nó cần được nuôi dưỡng trong từng cách nghĩ, lời nói và việc làm sau khi trở về.

Có lẽ vì thế, những chuyến hành hương đẹp nhất không kết thúc khi ta bước qua cổng chùa. Chúng tiếp tục trong cách ta đối xử với người thân, cách ta làm việc và cách ta đi qua những điều bất như ý.

Phật Quang Sơn có thể là một điểm đến trên bản đồ du lịch Đài Loan (Trung Quốc). Nhưng nếu biết lắng lòng, người ta còn có thể tìm thấy ở đây một điểm khởi đầu cho hành trình trở về với chính mình.

Châu Nguyễn