Khi thân thể trở thành mồi câu view

Không thể chỉ nhìn một bộ quần áo để kết luận người mặc đang câu view. Trang phục khi tập thể thao, biểu diễn nghệ thuật, đi biển hay giới thiệu thời trang đều có hoàn cảnh riêng. Cũng không nên gom mọi hình ảnh gợi cảm vào một lời phê phán. Điều cần bàn là việc cố ý dùng sự kích thích làm nội dung chủ yếu nhằm kéo sự chú ý.

Người trẻ có quyền yêu cơ thể mình, tự tin về ngoại hình và lựa chọn cách thể hiện bản thân. Một xã hội cởi mở cần tôn trọng quyền ấy. Tuy nhiên, quyền lựa chọn cũng đi cùng khả năng nhận biết hệ quả. Đăng một hình ảnh lên mạng là đưa nó ra khỏi phạm vi mình có thể kiểm soát hoàn toàn.

Điều đáng suy nghĩ là có người dần lấy phản ứng của đám đông làm thước đo giá trị bản thân. Video nào nhiều lượt xem thì được xem là thành công; hình ảnh nào ít tương tác thì bị coi là thất bại. Khi sự chú ý gắn với cơ hội nổi tiếng và kiếm tiền, ranh giới ban đầu có thể được nới thêm từng chút.

Hôm nay là một góc quay táo bạo, ngày mai phải táo bạo hơn để tránh nhàm chán. Người làm nội dung dễ rơi vào thế phải tiếp tục đáp ứng điều đã khiến khán giả tìm đến mình. Đến lúc muốn chia sẻ kiến thức, kể một câu chuyện hay giới thiệu công việc nghiêm túc, họ có thể nhận ra nhiều người chỉ chờ những hình ảnh cũ.

Nỗi lo ấy không nên biến thành lời kết tội đạo đức. Một người từng đăng hình ảnh hở hang vẫn có năng lực, có phẩm giá và quyền thay đổi. Nhưng cũng cần nói thẳng: lựa chọn xây dựng hình ảnh bằng sự kích thích có thể khiến những giá trị khác của bản thân bị che khuất, ngay trong cách công chúng tiếp nhận.

Mặt khác, ảnh và video có thể bị chụp lại, cắt ghép, phát tán sang những nơi người đăng không mong muốn. Xóa bài gốc chưa chắc thu hồi được mọi bản sao. Trước khi đăng, câu hỏi “mình có thật sự muốn hình ảnh này tiếp tục xuất hiện nhiều năm sau?” đáng được nghĩ tới, nhất là lúc đang hứng thú vì một đợt tăng tương tác.

Tuy vậy, việc một người đăng nội dung gợi cảm không cho ai quyền quấy rối, xúc phạm hay phát tán hình ảnh của họ với mục đích làm nhục. Trách nhiệm của người đăng và trách nhiệm của người xem cần được nhìn nhận đầy đủ. Góp ý không thể trở thành cái cớ cho những lời miệt thị, đặc biệt là sự khắt khe chỉ nhắm vào phụ nữ.

Đám đông cũng góp phần nuôi lớn kiểu nội dung mà mình than phiền. Có người vào xem, để lại lời chê, gửi đường dẫn cho bạn bè rồi tiếp tục bàn tán. Dù mang thái độ phản đối, họ vẫn làm nội dung ấy được chú ý hơn. Muốn môi trường mạng thay đổi, người xem cần lựa chọn cả những gì mình dành thời gian theo dõi.

Gia đình và nhà trường nên giúp người trẻ hiểu điều đó bằng đối thoại. Những lời như “hư hỏng”, “mất nết” thường khiến cuộc nói chuyện đóng lại. Hữu ích hơn là cùng phân tích một tình huống: người đăng muốn đạt điều gì, đã lường trước phản ứng nào, có cách thể hiện nào vừa hấp dẫn vừa phù hợp với giới hạn của mình?

Các nền tảng cũng cần thực hiện trách nhiệm đối với nội dung tình dục hóa và việc bảo vệ người chưa thành niên. Người làm nội dung cần được biết rõ quy định, cơ chế báo cáo và cách bảo vệ tài khoản. Không thể đặt toàn bộ gánh nặng lên một bạn trẻ trong khi môi trường xung quanh liên tục khuyến khích cuộc chạy đua giành chú ý.

Thân thể đáng được yêu quý và chăm sóc. Nhưng khi bước vào đời sống mạng, người trẻ còn có nhiều điều để công chúng nhớ đến: sự duyên dáng, hiểu biết, tài năng, óc hài hước, lòng tử tế. Xây dựng những giá trị ấy có thể chậm hơn một video gây tò mò, song giúp họ giữ được quyền chủ động với hình ảnh và con đường của mình.