Không cờ hoa, không khẩu hiệu, chỉ có chư Tăng, Phật tử và người dân địa phương âm thầm quét dọn, gom rác, làm sạch từng góc phố.
Suốt 10 năm qua, những bước chân bình dị ấy đã tạo nên một hành trình đặc biệt mang tên CLB Hành Trình Xanh chùa Liên Hoa - mô hình tiêu biểu cho tinh thần “Phật giáo nhập thế”, đồng hành cùng chính quyền và cộng đồng trong việc xây dựng TP.HCM xanh - sạch - đẹp, văn minh và nghĩa tình.
 |
| Hòa thượng Thích Duy Trấn cùng các thành viên CLB Hành Trình Xanh quét đường, dọn rác |
Khi đạo đi vào đời, khởi đầu từ những chiếc chổi nhỏ
Tháng 7-2016, ý tưởng thành lập một nhóm bảo vệ môi trường tại chùa Liên Hoa được khởi xướng từ những điều rất giản dị. “Mỗi sáng Chủ nhật, hai vị Tăng cùng ba Phật tử vừa đi tập thể dục, vừa cầm chổi đi ngang đầu đường rủ các ông về hưu đi quét đường. Thế là một gáo nước lạnh tạt vô mặt mấy ông rủ rê: về chùa tụng kinh đi. Chuyện đó có bên dịch vụ công ích lo. Tuần sau đi ngang rủ tiếp, lại được nghe ‘đừng rủ nữa! Không ai ủng hộ đâu’. Tuần thứ 3 đi ngang có mấy cụ hưu trí cầm sẵn chổi, ki hốt rác phát biểu ‘tụi tôi phát hiện chỗ kia rác nhiều lắm’. Thế là tôi cho chú Phật tử chạy về chùa lấy thêm mấy thùng to để đựng rác”, Hòa thượng Thích Duy Trấn, chủ nhiệm CLB, trụ trì chùa Liên Hoa nhớ lại về những ngày đầu “nhặt rác”.
Điều làm nên sức sống của CLB Hành Trình Xanh không chỉ là hoạt động dọn vệ sinh, mà là tinh thần Phật giáo được vận dụng một cách thiết thực trong đời sống. Không dừng lại ở việc “làm sạch” không gian, các thành viên còn hướng đến thay đổi, “làm sạch” nhận thức, khơi dậy ý thức giữ gìn môi trường trong mỗi người dân. Những con đường được quét dọn không chỉ trở nên sạch sẽ hơn, mà còn trở thành minh chứng cho một nếp sống văn minh dần được hình thành.
 |
| Giữa nhịp sống hiện đại, câu chuyện của CLB Hành Trình Xanh nhắc nhở rằng: xây dựng một thành phố đáng sống không chỉ là trách nhiệm của chính quyền, mà còn là sự chung tay của mỗi người dân |
Sau 7 tháng hoạt động, số lượng thành viên tăng lên khoảng 20 người. Lượng rác thu gom ngày càng nhiều, trong đó có thể tái chế như lon nhôm, chai nhựa. Từ đây, một ý tưởng mang tính nhân văn được nảy sinh: gây quỹ học bổng từ chính những phế liệu thu gom được. “Số rác thu gom bắt đầu nhiều, lon bia, lon Coca cũng kha khá, các thành viên CLB ai cũng bảo gom về rửa sạch cùng với thùng mì ăn liền và các phế phẩm gom đi bán được 400.000đ. Đại chúng mừng phấn khởi đề nghị 2 năm sau trao tặng học bổng”, Hòa thượng cho biết.
Để thực hiện được mục tiêu ý nghĩa trên, các cô chú thành viên CLB lưu ý những điểm đám cưới, đám tang, khai trương, thôi nôi. Thành viên CLB sẽ đến phục vụ dọn dẹp cho chủ đám, thế là số tiền từ việc bán ve chai bắt đầu nhiều lên. Đúng theo dự kiến, những vật tưởng chừng bỏ đi đã trở thành nguồn lực nuôi dưỡng tri thức. Hai năm sau, những suất học bổng đầu tiên được trao đến học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Đến năm thứ ba, 24 suất học bổng đã được trao cho học sinh các cấp - một kết quả vượt ngoài mong đợi từ những bước đi ban đầu.
 |
| Sinh viên Trường Đại học Y Dược TP.HCM tham gia vệ sinh đường phố và lưu niệm cùng CLB Hành Trình Xanh chùa Liên Hoa |
Đồng hành cùng chủ trương của Thành phố
Qua năm thứ 4, cũng là năm 2019, Chỉ thị số 19-CT/TU của Thành ủy TP.HCM về thực hiện cuộc vận động “Người dân Thành phố Hồ Chí Minh không xả rác ra đường và kênh rạch, vì thành phố sạch và giảm ngập nước” ra đời.
Từ chỗ chỉ hoạt động vào sáng Chủ nhật, CLB mở rộng thời gian ra quân vào các ngày thứ Bảy, cũng như những dịp lễ lớn của đất nước và Phật giáo như 30-4, 1-5, Phật đản (15-4 âm lịch), Vu lan (15-7 âm lịch), ngày Quốc khánh 2-9, các thành viên đều xuống đường vệ sinh đường phố. Các thành viên chủ động phối hợp với địa phương, góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương của Thành phố ngay từ cơ sở.
Không chỉ dừng lại ở việc dọn vệ sinh, CLB còn xây dựng các hoạt động chăm lo đời sống cho chính những người tham gia. Cứ mỗi 10 tuần, các thành viên được hỗ trợ 10kg gạo; định kỳ hàng tháng, lực lượng thu gom rác tại địa phương được hỗ trợ thêm gạo và chi phí đổ xăng xe.
Đó là cách mà một mô hình thiện nguyện tự phát dần trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái an sinh - môi trường của đô thị, nơi đạo và đời gặp nhau trong sự hài hòa.
 |
| Hòa thượng Thích Duy Trấn tặng quà các công nhân vệ sinh môi trường |
Sức lan tỏa từ những giá trị bền vững
Những việc làm âm thầm nhưng bền bỉ đã tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ. Từ năm 2019, sinh viên Đại học Y Dược TP.HCM đã tìm đến chùa Liên Hoa để tham gia cùng CLB.
Ban đầu chỉ là những buổi khảo sát, nhưng rồi chính các bạn trẻ đã bị thuyết phục bởi ý nghĩa của hoạt động. Họ tham gia không chỉ với tinh thần tình nguyện, mà còn với mong muốn học hỏi và lan tỏa giá trị sống tích cực.
“Chúng em đến đây không chỉ để dọn dẹp, mà còn để học cách sống có trách nhiệm. Mỗi người một việc nhỏ, nhưng khi cùng nhau làm, chúng em thấy mình đang góp phần thay đổi môi trường xung quanh”, một bạn sinh viên chia sẻ.
Sự tham gia của thế hệ trẻ đã tiếp thêm sinh khí cho CLB, đồng thời mở ra hướng phát triển bền vững - khi các giá trị được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Từ “rác” đến nâng đỡ “ước mơ”
Có thể nói, điểm nhấn đặc biệt của CLB Hành Trình Xanh là việc duy trì hoạt động khuyến học từ nguồn quỹ thu gom phế liệu. Mỗi năm, vào ngày 31-7, kỷ niệm thành lập CLB – các suất học bổng lại được trao cho con em thành viên.
Chữ tình ở thành viên CLB chưa dừng ở đó. Khi hay tin con em của thành viên CLB thi đậu đại học nhưng thiếu máy tính để học, các cô chú góp tiền mua laptop cho con em. Đó không chỉ là món quà hỗ trợ học tập, mà còn là biểu tượng cho niềm tin: từ những điều giản dị nhất, những ước mơ lớn lao vẫn có thể được nuôi dưỡng.
Tròn 10 năm hình thành và phát triển, CLB Hành Trình Xanh không chỉ là một hoạt động thiện nguyện, mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần “Phật giáo đồng hành cùng dân tộc”. Trong bối cảnh TP.HCM đang hướng đến xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, nghĩa tình, những mô hình như tại chùa Liên Hoa đã góp phần cụ thể hóa các chủ trương lớn bằng những hành động thiết thực, gần gũi. Từ một con đường sạch hơn, đến một khu phố văn minh hơn, và rộng hơn là một cộng đồng biết quan tâm, sẻ chia.
 |
| Hoạt động phát học bổng cho con, em thành viên CLB được diễn ra trước thềm năm học mới mỗi năm |
Hành trình chưa dừng lại
Mười năm - một chặng đường đủ dài để nhìn lại, nhưng cũng chỉ là khởi đầu cho một hành trình dài hơn phía trước. Khi những bước chân vẫn tiếp tục, khi những chiếc chổi vẫn cần mẫn trên từng con phố, thì hành trình ấy vẫn đang được viết tiếp.
Giữa nhịp sống hiện đại, câu chuyện của CLB Hành Trình Xanh nhắc nhở rằng: xây dựng một thành phố đáng sống không chỉ là trách nhiệm của chính quyền, mà còn là sự chung tay của mỗi người dân.
Và ở một góc phố nhỏ tại phường Bình Đông, mỗi sáng cuối tuần, những bước chân lặng thầm vẫn tiếp tục, mang theo tinh thần từ bi, phụng sự của Phật giáo, hòa cùng nhịp sống của thành phố, để vun bồi cho một tương lai xanh hơn, sạch hơn và nhân ái hơn.
