Chiếc xe quạt thóc cũ

Chiếc xe quạt thóc là vật dụng giản dị mà bố tôi rất trân quý. Xe được đóng bằng gỗ, có hai ngăn: Một ngăn trên chứa thóc hình phễu, gắn vào trục nhằm điều chỉnh lượng thóc đổ xuống. Ngăn còn lại hình hộp, đóng kín để thổi gió, giúp tách thóc ra khỏi lá, bụi và hạt lép.

Buổi chiều, khi ánh nắng nhạt dần, cha tôi sẽ ra sân xem thóc đã khô chưa. Tôi thường nghe cha cười hiền và nói: “Thóc nhà mình đã khô rồi, đem xe quạt thóc ra rê thôi.”. Chỉ chờ có vậy, tôi liền lăng xăng chạy ù tới góc bếp cùng cha mẹ đem xe quạt thóc ra sân. Mẹ tôi hì hục cào thóc, gom thành từng đống nhỏ. Cha đứng bên xe, xúc từng đấu thóc đổ vào ngăn trên cùng. Sau đó, điều chỉnh tay trục sao cho lượng thóc rơi đều xuống ngăn thổi gió. Tôi đứng cạnh, hứng những hạt thóc đã được quạt sạch, lòng rộn ràng vì phụ giúp được cha mẹ. Cánh quạt quay tít, từng hạt thóc thi nhau chạy xuống thúng, hạt nào cũng tròn mẩy, vàng óng khiến tôi không thể rời mắt.

Biết ơn những điều nhỏ bé, cuộc đời sẽ trở nên ý nghĩa hơn

Chiếc xe quạt thóc vừa là công cụ lao động, vừa là cầu nối tình làng, nghĩa xóm giữa những người dân quê. Mỗi mùa thu hoạch, xe quạt thóc theo chân cha mẹ chu du khắp xóm nghèo. Nó được sử dụng trong nhà tôi, rồi mang qua nhà bác Cả ở bên cạnh. Sau đó, đi tới tận cuối xóm sang nhà bác Tư... Ở nhà bác Cả, các anh chị đều đi học xa nên mẹ hay bảo tôi: “Chạy qua nhà bác Cả xem giúp bác một tay, bác mới sang mượn xe quạt thóc đấy.”. Nghe vậy, tôi liền đi sang nhà bác để xem bác có cần tôi giúp gì không. Thường thì tôi sẽ quét sân, sau khi bác gom thóc lại. Mỗi lần làm xong, bác gái thường dúi vào tay tôi nải chuối hay vài quả trứng gà tươi cùng nụ cười hiền hậu.

Nhiều lần nhà tôi quạt thóc chạy trời mưa, bác Cả, bác Tư cũng không nề hà sang giúp dù mọi người đã mệt nhoài sau một ngày dài làm đồng. Lúc đó, bác Tư hay càm ràm:“Cha bây, mưa đến nơi còn ráng quạt.”. Bác nói vậy nhưng tay cứ thoăn thoắt cào thóc giúp gia đình tôi. Cả xóm xúm xít quanh chiếc xe quạt thóc, nói cười râm ran. Câu chuyện cũng chỉ xoay quanh việc đồng áng, ai cũng mong sao cho vụ mùa bội thu để con cái có tiền ăn học. Những lần như vậy, tôi cảm nhận rõ tình làng nghĩa xóm khăng khít, trân quý biết bao. Và tôi hiểu rằng, mỗi hạt thóc được làm sạch không chỉ là kết quả của mồ hôi lao động mà còn là minh chứng của sự đồng lòng, yêu thương và sẻ chia giữa những người nông dân hiền lành, chân chất.

Giờ đây, sau bao năm tháng giúp người nông dân, chiếc xe quạt thóc đã cũ mòn, hằn rõ dấu vết thời gian. Thân quạt chi chít những vết trầy xước, chân đứng xiêu vẹo, nằm yên ắng nơi góc vườn. Cuộc sống ngày một hiện đại, cánh đồng quê cũng đổi thay, máy móc dần thay thế đôi tay người nông dân. Chiếc xe quạt thóc cũ vẫn lặng lẽ đứng đó như một di sản tinh thần quý giá. Xe quạt thóc nhắc tôi nhớ những ngày lao động miệt mài, dạy tôi trân trọng giá trị của từng hạt thóc và lòng biết ơn quê hương.

Nhìn chiếc xe quạt thóc cũ, tôi chợt thấm thía lời dạy trong Phật pháp: Mọi sự trên đời đều vô thường, không gì có thể giữ nguyên theo năm tháng. Chiếc quạt thóc từng “bận rộn” giữa những mùa vàng nay đã lặng im, cũng như đời người trải qua sinh - trụ - dị - diệt. Nhưng chính trong sự đổi thay ấy, tôi học được cách sống chánh niệm hơn với hiện tại, biết nâng niu từng hạt thóc, từng giọt mồ hôi và bao nghĩa tình đã đi qua đời mình. Khi hiểu được nhân duyên và biết ơn những gì đang có, ta sẽ không còn nuối tiếc quá khứ hay lo lắng tương lai mà biết sống trọn vẹn trong từng khoảnh khắc.

Tôi chợt nhận ra, có những điều tưởng chừng đã cũ kỹ, đã bị thời gian phủ bụi, nhưng thực ra vẫn âm thầm bám rễ trong ký ức mỗi người. Để mỗi khi đi qua những cánh đồng, tôi vẫn nghe đâu đó như có tiếng quạt thóc quay đều trong ký ức, tiếng cười nói rộn ràng của xóm làng năm cũ. Và tôi hiểu rằng, dù cuộc sống có đổi thay đến đâu, con người vẫn luôn cần một nơi để quay về đó là quê hương, nơi "chôn rau cắt rốn”.

Có lẽ, chiếc xe quạt thóc rồi cũng sẽ mãi nằm yên ở đó, nhưng giá trị nó từng mang lại thì không bao giờ mất đi. Xe quạt thóc đã gieo vào tôi một hạt giống của sự trân trọng và tỉnh thức. Để rồi mỗi lần sống vội giữa cuộc đời, tôi lại nhớ về chiếc xe quạt thóc cũ, nhớ về những mùa vàng và nhớ về cách con người từng yêu thương nhau bằng sự giản dị nhất.